Afoa Cyprus

Χρίστος Μάης Ο παραπάνω στίχος του Νίκου Καββαδία προέρχεται από το ποίημα «Federico Garcia Lorca» μιας και ο μεγάλος αριστερός ποιητής συνέδεσε την εκτέλεση των κομμουνιστών από τους Ναζί και τους συνεργάτες τους με αυτή τη μεγάλου Ισπανού ποιητή από τον φρανκικό φασισμό.  Η πολύ πρόσφατη ανακάλυψη των φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή το ’44 φέρνει στην επιφάνεια ένα πρόδηλο και συνάμα άρρητο ζήτημα. Το ελληνικό κράτος έχει ως βασικό –εξαγώγιμο αλλά και για ιδιοκατανάλωση– προϊόν του την ιστορία. Πουλάει «αρχαιότητα» σε τουρίστες και στη Δύση («λίκνο του πολιτισμού»), και μαζί με Βυζάντιο (βλ. Ορξοδοξία) σε γηγενείς. Δεν μπορώ να είμαι βέβαιος αλλά εικάζω πως, αν στο ebay (ή σε κάποια δημοπρασία) είχε ανακαλυφθεί η ύπαρξη κάποιας σημαντικής αρχαιότητας ή βυζαντινής εικόνας, θα είχαμε όχι μόνο ταχύτατη κίνηση των αρμόδιων φορέων, αλλά και την ανάλογη δημοσιότητα και δημοσιοποίηση των κινήσεων αυτών από τους κρατούντες. Ό,τι είναι εθνικό το φυλάνε ως κόρη οφθαλμού μακριά από τα μάτια του κόσμου ή το προβάλλουν σε γκαλά και καπαρτίζουν.  Τι γίνεται με ό,τι δεν εντάσσεται στο εθνικό αφήγημα; Αν τα φυλάξουν ιδιώτες ή φιλανθρωπικά ιδρύματα (εφοπλιστών και άλλων αστών), έχει καλώς. Αλλιώς θα τα φάει το μαύρο χώμα. Αν ανήκουν ήδη στο κράτος μάλλον θα καταχωνιαστούν κάπου και η πρόσβαση σε ερευνητές θα απαγορεύεται άμεσα ή έμμεσα (με δεκάδες δυσκολίες και προσκόμματα). Για να παραφράσω έναν άλλο αριστερό ποιητή, τον Τάσο Λειβαδίτη, στην περίπτωσή μας φαίνεται να ταιριάζει το: «Εσείς/ αδέρφια που πέσατε/ Το κράτος θα ξεχάσει τ’ όνομά σας». Όλα αυτά δεν τα γράφω για να αναζητήσω ευθύνες από το Κράτος ούτε για να το εγκαλέσω. Δεν έχω τέτοιες αυταπάτες, δεν περίμενα κάτι διαφορετικό! Κι αν κινηθεί στο τέλος αυτό θα είναι αποτέλεσμα της πίεσης που δημιουργείται. Τα γράφω για να πω πως πέραν της εθνικής-κρατικής ιστορίας υπάρχει και η Δημόσια (το ξέρουν αυτό πολύ καλύτερα από μένα πολλ-οί/ες ιστορικοί). Αυτή είναι που δημιουργεί κοινότητες (διαδικτυακές και μη), που ανακαλύπτει και κοινοποιεί την ύπαρξη ιστορικών τεκμηρίων όπως η σειρά αυτή των φωτογραφιών και που κινητοποιεί απίστευτες δυνάμεις σε εξίσου απίστευτη ταχύτητα. Οι κινήσεις πολιτικών (συλλογικοτήτων και προσώπων), η αρθρογραφία που έχει δημοσιευτεί ήδη, οι συζητήσεις που έχουν ανοίξει σε χρόνο dt αποτελούν απότοκό της. Καλώς ή κακώς, η (ελληνική) Ιστορία του 20ου-21ου αιώνα είναι, σε μεγάλο βαθμό, η Δημόσια.  Θα ήθελα να τονίσω, όμως, πόσο σημαντική είναι η σειρά αυτή ως όλον. Έβλεπα στο ebay ήδη ανεβασμένες τις τιμές των φωτογραφιών που απεικονίζουν ανθρώπους και τις άλλες, αυτές που δείχνουν κτίρια ή τον περιβάλλοντα χώρο πολύ πιο κάτω. Είναι, νομίζω, ενδεικτική στο πως πολλά άτομα αντιλαμβάνονται την Ιστορία, ως ιστορία ανθρώπων. Ναι, οι άνθρωποι την γράφουν (κυριολεκτικά ή μεταφορικά) αλλά την γράφουν ή και εγγράφεται στα κτίρια και στον περιβάλλοντα χώρο. Το σκοπευτήριο ή/και ο χώρος που το περιβάλλει είναι εξίσου σημαντικά ιστορικά τεκμήρια όσο οι εκτελεσμένοι που απεικονίζονται, νεκροί ή ζωντανοί.  Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές οι φωτογραφίες έχουν κατέβει από το ebay. Δεν γνωρίζω αν αυτό έγινε λόγω κρατικής/θεσμικής παρέμβασης ή γιατί κάποιος πλειοδότησε ιδιωτικά και τις αγόρασε ήδη.  Τα κράτη (αλλά και άλλοι φορείς, λ.χ. πολιτικά κόμματα) δεν λένε κουβέντα και κρατάνε κλειστά [αρχεία] και ντοκουμέντα για να διατηρήσουν το αφήγημά τους ενώ ταυτόχρονα αδιαφορούν για ό,τι αφορά τον Άλλο (μειονότητες, πολιτικοί αντίπαλοι, κοκ). Χρέος μας είναι η πάλη για διαφύλαξη του συνόλου της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς, άβολης και μη, και για το άνοιγμά της στην κοινωνία και την έρευνα.

της Μαρίας Χατζήμιχαηλ Στο πολυσυζητημένο βίντεοκλιπ του Jalla προκύπτει μια διάσταση με την οποίαν εν είδαμεν να ασχοληθεί κανένα τζιαι την οποίαν αποφάσισα ότι εν μπορώ να αφήκω πίσω. Η διάσταση τούτη προκύπτει που την εικόναν του διπλοκάμπινου με την καμπίνα γεμάτη πορτοκκάλια με φόντο το εκθαμβωτικό City of Dreams στην πολυπόθητη λίμνην του Ακρωτηρίου.  Όταν το 2018, κάποιοι επήαν για επιτόπιαν έρευνα στην περιοχήν, εν αναμονή της συζήτησης του έργου City of Dreams στην Επιτροπήν Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, είδαν ότι τα έργα είχαν ήδη ξεκινήσει. Τζιαι αντί να μπορέσουν να κάμουν καταγραφήν των δέντρων, κυρίως πορτοκκαλιών, εβρεθήκαν μπροστά στους σωρούς των κομμένων κορμών των πορτοκκαλεώνων.  «Ν’ αναστήσεις πορτοκαλιές είν’ ένας λόγος», γράφει ο Θ. Πιερίδης στον «Πορτοκαλόκηπο». Όμως, όταν κάποιοι επροσπαθήσαν να καταγγείλουν το συμβάν στη Λίμνη Ακρωτηρίου, αφού η εκκίνηση των εργασιών πριν που την αδειοδότηση σημαίνει, με βάση τον νόμον, τζιαι αναστολήν της διαδικασίας αδειοδότησης, εχαρακτηριστήκαν ως «πράκτορες των Βρετανών» σε κάποια Μ.Μ.Ε. Στη συνέχειαν, είδαμεν τζιαι τον τέως πρόεδρο της Δημοκρατίας να εμφανίζεται επί τόπου για να βάλει τον θεμέλιο λίθον, τον Ιούνην του 2018, με χρυσό φκυάριν. Επειδή που τες πορτοκαλιές στα ρίαλ εστέιτ εν ένας επενδυτής δρόμος. Ανεξάρτητα που το αν οι συντελεστές του βίντεοκλιπ  αντιλαμβάνουνται το ή όι, η σημειωτική των αντιθετικών εικόνων εν εξαιρετική.  Σε έναν πρώτον επίπεδον, εν η ειρωνεία που προκύπτει που την εικόναν των πορτοκκαλιών μπροστά που το χτήριον που ευθύνεται για την καταστροφήν τόσων πορτοκκαλόδεντρων.  Σε έναν άλλον επίπεδο, σε μια εικόνα ενός δευτερολέπτου συμπυκνώνεται μια σημαντική διάσταση της κυπριακής πραγματικότητας. Που την μιαν, η ειδυλλιακή Κύπρος, σε ένα ρομαντικό φαντασιακόν του παρελθόντος, με τες «πορτοκκαλιές του Καραβά», τη γιορτήν του πορτοκκαλιού στην Αμμόχωστο, τη γην που κάποτε έτρεφε ολόκληρην την Κύπρον κ.λπ. Τζιαι, που την άλλην, η σύγχρονη Κύπρος, που «πετά» εις βάρος των αθθρώπων τζιαι της φύσης, η Κύπρος των ρίαλ εστέιτ που καταστρέφουν το παρόν (τζιαι το μέλλον) του τόπου, τζιαι συχνά οικειοποιούνται το παρελθόν τζιαι την «παράδοσην» για να πολλαπλασιάσουν τα κέρδη τους.  

Χρίστος Αχνιώτης Η απομάκρυνση από τη λύση του Κυπριακού στη βάση της Ομοσπονδίας έχει γίνει με διάφορους τρόπους. Είτε με μανούβρες στις συνομιλίες για να μην προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις, είτε με τον τότε πρόεδρο Αναστασιάδη να το βάζει στα πόδια για να μη διανυθεί το τελευταίο μίλι το 2017, έστω κι αν τότε άνοιξε ο δρόμος για την κατάλυση των επεμβατικών δικαιωμάτων και εγγυήσεων. Κίνητρο και στόχος πάντα η διασφάλιση των συμφερόντων της ελληνοκυπριακής ελίτ και η μονοπώληση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ένα κερδοφόρο (για την ελίτ) κράτος-μαφία που έχει στοιχειώσει τις ζωές μας σε μια ατέλειωτη και βαθιά πορεία διαφθοράς. Το ΟΧΙ στο δημοψήφισμα το 2004 έπαιξε, βέβαια, τον δικό του αρνητικό ρόλο. Δεν ξεχνούμε, επίσης, την κυβέρνηση Αναστασιάδη που έκλεισε τα κύρια οδοφράγματα κατά τη διάρκεια του Κόβιτ για να μην περάσει στον νότο ο “βόρειος” Κορονοϊός, ενώ στη διαδήλωση για επαναδιάνοιξη του οδοφράγματος Λήδρας το 2020 ανατέθηκε στην Εθνική Φρουρά μαζί με την Αστυνομία η διαφύλαξη του διαχωρισμού ως αναπόσπαστου μέρους της κυβερνητικής πολιτικής. Τότε, καταδικάστηκε η διαδήλωση από όλο το φάσμα του απορριπτισμού, με κύρια δύναμη τη φασιστική δεξιά ως τη συνεπή συνέχεια του Γριβισμού, με αρκετή κιόλας δύναμη στην κυπριακή Βουλή και με εκπροσώπηση πέραν του ενός κόμματος. Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκονται και οι ομάδες οπαδών της ακροδεξιάς και ομάδες κρούσης που υπάρχουν στα μετόπισθεν της ορατής πολιτικής.  Αμέσως μετά τη συγκεκριμένη διαδήλωση στην οδό Λήδρας το 2020, τοποθετήθηκε ψηλή σιδερόπορτα στο οδόφραγμα με κλειδαριά για να μπορεί να διακοπεί η διακίνηση με ένα απλό κλείσιμο πόρτας. Ταυτόχρονα, η τότε κυβέρνηση τοποθέτησε συρματοπλέγματα στον Αστρομερίτη και τα γύρω χωριά για να ενισχυθεί περαιτέρω ο διαχωρισμός με τη δικαιολογία της  λεγόμενης λαθρομετανάστευσης. Ακολούθως, εγκαταστάθηκε ηλεκτρονικός εξοπλισμός από το Ισραήλ και προσλήφθηκαν συνοριοφύλακες για παρακολούθηση “λαθραίας” κίνησης στην περιοχή Αστρομερίτη, γεγονότα που ενισχύουν τις τότε και τώρα προσπάθειες της ελληνοκυπριακής ηγεσίας για ένταξη στη ζώνη Σένγκεν με άλυτο Κυπριακό. Αυτή η ζώνη στην Κύπρο εκτείνεται σε αυτό που αποκαλείται ελεύθερες περιοχές, όπου οι τρεις τελευταίες κυβερνήσεις (δύο του Αναστασιάδη και μία του Χριστοδουλίδη) θεωρούν ότι πρέπει να βρίσκονται τα σύνορα της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφήνοντας έξω τον βορρά ως ξένο σώμα. Αν η αίτηση για ένταξη στη Ζώνη του Σένγκεν προέβλεπε πως τα σύνορά μας είναι στην Κερύνεια, τότε αυτό θα έπρεπε να είχε φανεί προ πολλού με την προώθηση της συμφωνημένης λύσης για ομόσπονδη Κύπρο, η οποία πρακτικά απορρίπτεται προς όφελος της λύσης δύο κρατών.  Ο απορριπτισμός σε ό,τι αφορά το κυπριακό πρόβλημα συνδέεται με αδελφά αφηγήματα και πρακτικές όπως ο ρατσισμός ενάντια στους μετανάστες, με αποτέλεσμα άνθρωποι να πεθαίνουν στις θάλασσές μας μετά από παράνομες επαναπροωθήσεις. Ομοίως η ελληνοκυπριακή δεξιά υποστηρίζει τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη και παίζει το χαρτί του Ισραήλ ενάντια στους Παλαιστίνιους για να γλυτώσει δήθεν η Κύπρος από την Τουρκία. Η ισλαμοφοβία ολοένα και περισσότερο καθοδηγεί τη σκέψη και τις πραξεις της ε/κ ελίτ και μεταμορφώνει σταδιακά τη νότια Κύπρο σε πίσω πόρτα του γειτονικού απαρτχάιντ. Την ίδια στιγμή, ωθεί τους Ελληνοκύπριους εθνικιστές να πιστεύουν ότι η Κύπρος θα απελευθερωθεί  με τη στρατιωτική υποστήριξη του Ισραήλ, πάντα σε ανταγωνισμό και σύγκρουση με το προοδευτικό τμήμα της τουρκοκυπριακής κοινότητας, τον κύριο σύμμαχό μας για την επίτευξη μιας ανεξάρτητης Κύπρου. Τελευταία, η αντιπρόσωπος του Γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Μαρία Ολγκίν δήλωσε τη θέση της για διάνοιξη περισσότερων οδοφραγμάτων ως μέσο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ώστε να οδηγηθούν οι δύο πλευρές σε διευρυμένη διάσκεψη για λύση του Κυπριακού. Για αντιπερισπασμό, ο Χριστοδουλίδης απαίτησε πρωτίστως τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων Πυρογιού και Κοκκίνων, τα οποία αποτελούν στρατιωτικές ζώνες και επομένως είναι δύσκολο ο Τουρκοκύπριος διαπραγματευτής να συναινέσει στη διάνοιξή τους. Από την άλλη, για αυτόν είναι πιο εφικτό να ανοίξει άμεσα το οδόφραγμα Μιας Μηλιάς. Το συγκεκριμένο οδόφραγμα είναι κεντρικής σημασίας τόσο για τη διακίνηση χιλιάδων Κυπρίων όσο και για εξοικονόμηση χρόνου και καυσίμων. Επίσης, αποφορτίζει σημαντικά το επιβαρυμένο οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου. Με τον Χριστοδουλίδη να απαιτεί την επανατοποθέτηση των συγκλίσεων στο τραπέζι των συνομιλιών ενώ αυτές είναι επιβεβαιωμένες και σφραγισμένες από τον Γενικό Γραμματέα μετά τις συνομιλίες του Κραν Μοντανά το 2017, γίνεται κατανοητό ότι ο Κύπριος πρόεδρος ροκανίζει τον χρόνο περιμένοντας τη λήξη της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρρες στο τέλος του 2026 για τη συνολική και τελειωτική κατάρρευση των συνομιλιών. Έχει γίνει από χρόνια φανερό ότι η επίσημη ελληνοκυπριακή πλευρά συμβαδίζει με την τουρκοκυπριακή εθνικιστική ακροδεξιά, ενώ ταυτόχρονα σπρώχνει την τουρκοκυπριακή κοινότητα στο σύνολό της μακριά από τη λύση ομοσπονδίας και πιο κοντά είτε στην προοπτική ενός κράτους στο βορρά που θα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είτε στην προοπτική της ενσωμάτωσης του βορρά στην Τουρκία. Η προσπάθεια της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη για ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στη ζώνη του Σένγκεν μέσα στο 2026 και με άλυτο Κυπριακό θέτει ως μόνη προοπτική την επίτευξη των δύο κρατών.