Μεταναστευτικό – Προσφυγικό

Μόλις έξι μήνες πέρασαν από τα ρατσιστικά πογκρόμ σε Χλώρακα και Λεμεσό, όταν ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης χτυπούσε θεατρικά το χέρι στο τραπέζι, φωνάζοντας στην τότε υπουργό Δικαιοσύνης και τον αρχηγό της Αστυνομίας ότι όσα συνέβησαν (τα οποία βεβαίως δίστασε να κατονομάσει) ήταν απαράδεκτα, σημειώνοντας ότι το κράτος αδυνατεί να προστατεύσει τους πολίτες. Έξι μήνες μετά λοιπόν, βλέπουμε ότι το κράτος όχι μόνο αδυνατεί να προστατεύσει τους πολίτες, αλλά και τους δολοφονεί. Σήμερα, 10 Απρίλη, σε επιχείρηση της υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ) της Αστυνομίας, ένας μετανάστης έχασε τη ζωή του, καθώς όπως ισχυρίζεται η αστυνομία πήδηξε από μπαλκόνι πέμπτου ορόφου στην προσπάθειά του να αποφύγει τον έλεγχο. Άλλος ένας νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Η κρατική αυτή δολοφονία έρχεται ως κορύφωση ενός δράματος που εκτυλίσσεται εδώ και δύο βδομάδες στις οθόνες μας, με την αύξηση των αφίξεων προσφύγων και μεταναστριών διά θαλάσσης από τον Λίβανο. Ωσάν τα πογκρόμ να μην είχαν συμβεί ποτέ, η ρητορική περί «εισβολής» επανήλθε, η «απειλή» για τη δημόσια ασφάλεια μπήκε σε πρώτο πλάνο και ο Χριστοδουλίδης με τον υπουργό Εσωτερικών, Κωνσταντίνο Ιωάννου, κάνουν περιοδείες. Ουδεμία συζήτηση διεξάγεται για όσα πρέπει να γίνουν ώστε να απαλειφθούν τα αίτια που αναγκάζουν ανθρώπους να μπαίνουν σε σαπιοκάραβα. Και έξι μήνες μετά τα ρατσιστικά πογκρόμ, αντί να συζητούμε για πολιτικές ένταξης, το τροπάριο παίζει ξανά το ίδιο ρεφραίν: «στα όριά της η Κύπρος – κρίση στο μεταναστευτικό». Η σημερινή δολοφονία μπορεί να μην έχει θύτη, έχει όμως πολλούς αυτουργούς. Και καλό είναι να τους θέσουμε προ των ευθυνών τους.Αλληλεγγύη σε πρόσφυγες και μετανάστριες.Τέρμα στην κρατική θανατοπολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Την έλλειψη διάθεσης να εντάξει τους πρόσφυγες και τις μετανάστριες επέδειξε για ακόμα μία φορά η κυβέρνηση. Καθώς ολοκληρώνονται οι προσπάθειες για την εισαγωγή του περίφημου Σχεδίου Ένταξης Μεταναστών, παρακολουθούμε την τροποποίηση του Περί Αρχείου Πληθυσμού με την οποία εισάγονται τα προσόντα για πολιτογράφηση. Υπενθυμίζουμε ότι το προηγούμενο Εθνικό Σχέδιο Ένταξης Μεταναστών είχε προετοιμαστεί μέσα από μια μακρά διαδικασία, για να αποσυρθεί τελικά λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές, καθώς οι υποψήφιοι επιχειρούσαν να προσελκύσουν δεξιούς και ακροδεξιούς ψηφοφόρους.  Τα νέα προσόντα για την πολιτογράφηση προνοούν, μεταξύ άλλων, ότι το άτομο «δεν έχει εισέλθει από παράνομο σημείο εισόδου ή εισέλθει ή διαμείνει στη Δημοκρατία κατά παράβαση οποιαδήποτε απαγόρευσης εισόδου…» αποκλείοντας δηλαδή όσους πρόσφυγες εισέρχονται στη Δημοκρατία από τις μη νόμιμες πύλες εισόδου. Η σχετική πρόνοια αγνοεί ένα από τα πιο καίρια χαρακτηριστικά της μετανάστευσης που αφορά την επιλογή του ταξιδιού και την ανάλογη είσοδο στη χώρα όπου αναζητούν προστασία οι άνθρωποι. Κατά κανόνα λοιπόν, η είσοδος στις χώρες υποδοχής δεν γίνεται μέσω των νόμιμων οδών, επειδή ακριβώς απουσιάζουν. Σε μια άλλη, πιο ανθρώπινη πραγματικότητα, όπου θα μπορούσαν να κλείσουν εισιτήριο για τη Λάρνακα οι Παλαιστίνιοι, οι Σύριοι κ.ο.κ., δεν θα επέλεγαν τις μοιραίες βάρκες ή τη διέλευση μέσω της Πράσινης γραμμής. Την ίδια ώρα, η τροποποίηση έρχεται σε αντίθεση τόσο με την εθνική όσο και με τη διεθνή νομοθεσία, όπου αναφέρεται ότι «όποιος εισέρχεται ή εισήλθε στη Δημοκρατία παράνομα, δεν υπόκειται σε τιμωρία λόγω μόνο της παράνομης εισόδου ή διαμονής του…». Εάν η άρνηση της πολιτογράφησης σε άτομα που διαβιούν 10, 20, 30 χρόνια στη χώρα δεν είναι τιμωρία και στρατηγική αποκλεισμού και περιθωριοποίησης από την τοπική κοινωνία, τότε τι είναι; Η τροποποίηση συνεχίζει προσθέτοντας ότι «Νοείται περαιτέρω ότι, στον υπολογισμό της περιόδου διαμονής δε λαμβάνεται υπόψη η περίοδος κατά την οποία ο αλλοδαπός διέμεινε ως αιτητής διεθνούς προστασίας ή ως κάτοχος συμπληρωματικής ή προσωρινής προστασίας ή ως κάτοχος άδειας φοιτητή» ξεκαθαρίζοντας με αυτό τον τρόπο τις προθέσεις της τροποποίησης.  Η πολιτογράφηση αποτελεί για πολλούς τον ακρογωνιαίο λίθο της ένταξης μεταναστών και προσφύγων και αυτό γιατί επιτρέπει στους ανθρώπους, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα να οραματιστούν ότι κάποτε μπορεί ίσως να βρεθούν ίσοι τουλάχιστον απέναντι στην πολιτεία, ενώ παράλληλα επιτρέπει την ενεργότερη κοινωνική, οικονομική και πολιτική συμμετοχή. Με ή χωρίς σχέδιο ένταξης, μια τέτοια επίθεση στο δικαίωμα στην πολιτογράφηση αποδεικνύει για πολλοστή φορά πως πρόσφυγες και μετανάστες αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως εργαλεία πλουτισμού, ως άνθρωποι δεύτερης και τρίτης κατηγορίας, τους οποίους η πολιτεία δεν έχει καμία διάθεση να αναγνωρίσει ως ίσους.  Θεωρούμε την πολιτεία ανίκανη να αντιμετωπίσει όλους τους ανθρώπους στη βάση της ισότητας και γι’ αυτό στεκόμαστε απέναντί της αλλά και απέναντι στις δυνάμεις που της επιτρέπουν να αναπαράγει το εκμεταλλευτικό αυτό σύστημα.

Ο Χαράλαμπος Προύντζος ανακοίνωσε στις 14 Γενάρη την υποψηφιότητά του για τη δημαρχία της Λευκωσίας, μέσω συνέντευξής του στην Καθημερινή. Θεωρείται δεδομένο ότι ο κ. Προύντζος, μεγαλοδικηγόρος από την αστική Λευκωσία, θα έχει την στήριξη του ΑΚΕΛ, με το οποίο χτίστηκαν γέφυρες στις προεδρικές εκλογές του 2023, όπου στήριξε και συμμετείχε ενεργά στην ομάδα του Ανδρέα Μαυρογιάννη. Συνεπώς, η υποψηφιότητα Προύντζου δεν αποτελεί κάποια ριζοσπαστική επιλογή, ούτε υπήρχε τέτοια προσδοκία. Από τη μη ριζοσπαστική επιλογή όμως, μέχρι αυτά που ακούγονται στις πρώτες τοποθετήσεις του υποψηφίου, υπάρχει -κυριολεκτικά- χάος! Στη συνέντευξή του στην Κ, ο κ. Προύντζος βλέπει «ζήτημα γκετοποίησης του κέντρου της Λευκωσίας», ενώ σε ραδιοφωνικές δηλώσεις στον Πολίτη σήμερα (15/1), αναφέρθηκε σε «έλλειψη ασφάλειας στην περιοχή του Όχι». Πού βασίζει ο κ. Προύντζος αυτές του τις τοποθετήσεις; Υπάρχει κάποιο στατιστικό για την εγκληματικότητα στην παλιά Λευκωσία που να δικαιολογεί τον όρο «γκετοποίηση» ή το αίσθημα «έλλειψης ασφάλειας»; Εκτός αν ο κ. Προύντζος αναφέρεται σε ανασφάλεια που αισθάνονται πρόσφυγες και μετανάστριες, που πέφτουν συχνά θύματα ξενοφοβικών επιθέσεων. Μπορεί επίσης να εννοούσε την βομβιστική επίθεση εναντίον της ΚΙΣΑ. Εγκλήματα τα οποία σαφώς φέρουν ακροδεξιό πρόσημο και για τα οποία ουδείς έχει μέχρι στιγμής καταδικαστεί. Σε σχέση με την αναφορά περί προσέλκυσης επενδυτών ώστε η Λευκωσία να εξελιχτεί σε μια καλύτερη εκδοχή της Λεμεσού, είναι ξεκάθαρο ότι αρκετή ζημιά έχει προκαλέσει ο εξευγενισμός (gentrification) στο κέντρο της πρωτεύουσας.

Η νέα κυβέρνηση και ο Υπουργός Εσωτερικών επιβεβαιώνουν με κάθε ευκαιρία ότι ο θεσμικός ρατσισμός δεν αποτελούσε χαρακτηριστικό μόνο του Νίκου Νουρή, αλλά είναι καλά εμπεδωμένος στο σύστημα και διαμορφώνει ακόμα τις πολιτικές πρακτικές του κράτους. Ο Υπουργός συγκεκριμένα ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «μόλις ενημερώθηκα για τα επεισόδια, ήμουν κατηγορηματικός όπως εξεταστεί άμεσα η αίτηση ασύλου όλων των συλληφθέντων και απορριφθεί, ακόμα κι αν δικαιούνται άσυλο, για τον λόγο ότι είχαν εμπλακεί σε επεισόδια». Το πιο πάνω είναι πέρα για πέρα ανησυχητικό, καθώς ο κ. Ιωάννου παραδέχεται ανοιχτά ότι κάλεσε τους λειτουργούς να παραβιάσουν το εθνικό και το διεθνές δίκαιο, δίνοντάς τους οδηγίες να αγνοήσουν την αρχή της μη επαναπροώθησης, σύμφωνα με την οποία τα κράτη υποχρεούνται να μην επιστρέφουν άτομα σε χώρα όπου απειλείται η ζωή ή η ελευθερία τους.. Είναι εξοργιστικό ένας υπουργός να διατάσσει δημόσια λειτουργούς να παρανομήσουν. Και προκαλεί θλίψη και ανησυχία το ότι υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας στο οποίο απευθύνεται η κυβέρνηση και ο κ. Ιωάννου, το οποίο αποδέχεται και ενθαρρύνει τέτοιες συμπεριφορές. Πέραν των πολύ σοβαρών νομικών και άλλων προεκτάσεων που ενέχουν τα λόγια του Υπουργού, αξίζει να αναρωτηθούμε τι θα συνέβαινε αν κλείναμε 1000 Κύπριους/ες στις άθλιες συνθήκες του στρατοπέδου Πουρνάρα, με μια μπάλα, όχι για μία ώρα ή μέρα αλλά για πολύ περισσότερο. Η «φιλοξενία που προσφέρεται από την Κυπριακή Δημοκρατία» και την οποία επικαλείται ο Υπουργός είναι ο παράνομος, τιμωρητικός εγκλεισμός μεταναστών/τριών και προσφύγων/ισσών σε άθλιες δομές όπως το Πουρνάρα. Η συνέχιση μιας ρητορικής που θεωρεί πρόσφυγες/ισσες και μετανάστες/στριες ως πρόβλημα που χρήζει επίλυσης και ως ζήτημα ασφάλειας και τάξης αποδείκτηκε και εξακολουθεί να αποδεικνύεται επικίνδυνη. Ειναι η ίδια ρητορική που οδήγησε στα φασιστικά πογκρόμ της Χλώρακας και της Λεμεσού, η οποία εξαφανίζει κάθε προοπτική συμβίωσης με τα άτομα αυτά, πόσο μάλλον κοινωνικής τους ένταξης. Το θράσος, βέβαια, είναι που όλα αυτά γίνονται την ώρα που η κυπριακή αστυνομία και δικαιοσύνη αποφάσισαν να  εφαρμόσουν τη νομοθεσία και να καταδικάσουν για διέγερση βιαιοπραγίας τον Σύρο πρόσφυγα για τις δηλώσεις του τη νύχτα του πογκρόμ στη Χλώρακα. Σε μια χώρα όπου επανειλημμένως  δαιμονοποιούνται και στοχοποιούνται μετανάστες/ριες και πρόσφυγες/ισσες από πολιτικούς, κρατικούς ή κυβερνητικούς αξιωματούχους, και κανείς από όλους αυτούς δεν έχει οδηγηθεί στη δικαιοσύνη για ρατσιστική ρητορική που υποκινεί σε βία. 

⁉️ Να χαρακτηριστεί η Συρία ασφαλής χώρα ώστε οι Σύροι πρόσφυγες να μπορούν να επαναπροωθούνται, ζήτησε στις 2 Νοέμβρη η πρόεδρος της Βουλής και του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου, βγάζοντας ξανά σιγά-σιγά στην επιφάνεια τη ρητορική που οδήγησε στα πογκρόμ σε Χλώρακα και Λεμεσό. 👊 Χρειάζεται πολύ θράσος η πιο πάνω αξίωση στις παρούσες συνθήκες. Διότι, πέραν του εμφυλίου που βρίσκεται σε εξέλιξη στη γειτονική χώρα, το γεγονός ότι το Ισραήλ προχωρεί σε εθνοκάθαρση των Παλαιστινίων μερικά χιλιόμετρα νοτίως της Συρίας, με τον κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης να μην μπορεί να αποκλειστεί, δεν νομίζουμε να συνδράμει στην ασφάλεια που μπορεί να νιώθει οποι@δήποτε στη Συρία. 🤮 Την ώρα που εκτυλίσσεται μια γενοκτονία στη «γειτονιά» μας, εμετικές αξιώσεις -όπως αυτή της κ. Δημητρίου αλλά και όπως η επανάληψη του στόχου της κυβέρνησης να καταστεί η Κύπρος «μη ελκυστικός προορισμός» για πρόσφυγες/μετανάστριες – φανερώνουν μισανθρωπιά και ρατσισμό. ✊ Κόντρα σε αυτήν ακριβώς τη μισανθρωπιά που βγάζουν περίπατο οι διάφορες «Δημητρίου» εκεί έξω, να προτάξουμε την αλληλεγγύη, την αποδοχή και την κατανόηση.