πράσινη φορολογία

Γράφει: Δημήτρης Δημητρίου Με αφορμή την επικείμενη επιβολή της ούτω καλούμενης «πράσινης φορολογίας» θα ήταν καλό να μας ενημερώσει ο υπουργός Οικονομικών πώς κατανεμήθηκαν τα λεφτά που εισέπραξε η Κυπριακή Δημοκρατία από την έκδοση πράσινου ομολόγου τον Απρίλιο του 2023. Ως γνωστό,  υπήρξε μια πομπώδης και θριαμβευτική ανακοίνωση από πλευράς κυβέρνησης για την έκδοση ενός «πρωτοποριακού» (sic)  πράσινου ομολόγου. Απ΄ ό,τι ανακοινώθηκε τότε, η έκδοση αφορούσε δεκαετές ομόλογο ύψους €1 δισ. Οι  προσφορές ξεπέρασαν τα €12 δισ. Η ετήσια απόδοση ανήλθε στο 4,219% και το ετήσιο ονομαστικό επιτόκιο στο 4,125%. Θεωρητικά, το πράσινο ομόλογο λειτουργεί όπως κάθε άλλο ομόλογο με τη διαφορά ότι τα χρήματα που αντλούνται κατευθύνονται στη χρηματοδότηση έργων ανάπτυξης που θεωρούνται φιλικά στο περιβάλλον, όπως επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), στις μεταφορές που περιορίζουν τις εκπομπές αερίων, σε χρηματοδοτήσεις για  έργα υποδομής που περιορίζουν την ενεργειακή κατανάλωση (π.χ., θερμομονώσεις) ή τη σπατάλη νερού, σε έργα για την προστασία των υδροφόρων στρωμάτων και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας του δασικού πλούτου κ.λπ.  Φυσικά δεν υπήρχε τίποτα το πρωτοποριακό σ΄ αυτό το ομόλογο της Κυπριακής Δημοκρατίας  παρά τις επικοινωνιακού χαρακτήρα δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών.  Είχαμε τα προηγούμενα χρόνια την έκδοση του πράσινου ομολόγου από την ΕΕ στα πλαίσια του προγράμματος Next Generation EU.  Παγκοσμίως, οι 5 μεγαλύτερες χώρες – εκδότες πράσινων ομολόγων είναι οι  ΗΠΑ, Κίνα, Γαλλία, Γερμανία και Ολλανδία. Η σουηδική πόλη του Gothenburg ήταν η πρώτη πόλη που εξέδωσε το 2013 πράσινο ομόλογο και έκτοτε επανέκδωσε και άλλα μέχρι το 2017 για διάφορα έργα βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων, μεταξύ των οποίων: χρήση ηλεκτρικών ΙΧ, ποδηλατόδρομοι, πεζοδρομήσεις και δενδροφυτεύσεις. Η Γαλλία πρωτοστάτησε με τη δημιουργία ενός πράσινου ομολόγου συνδεδεμένου με τον πληθωρισμό.  Προσωπικά διακατέχομαι από μεγάλες αμφιβολίες κατά πόσο η πορεία που ακολουθεί σήμερα η ανθρώπινη δραστηριότητα,  τόσο στο εξωτερικό όσο και στον μικρόκοσμο μας εδώ στην Κύπρο, έχει τις δυνατότητες να διατηρήσει ένα βιώσιμο οικοσύστημα που να διασφαλίζει μια αρμονική σχέση μεταξύ ανθρώπου και φύσης. Το ερώτημα που καλούμαστε σήμερα να απαντήσουμε είναι: Τα διάφορα μέτρα που παίρνονται σήμερα (όπως η έκδοση  πράσινου ομολόγου)  και οι διάφορες άλλες μεταρρυθμίσεις που προωθούνται από εθνικές κυβερνήσεις, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και Διεθνείς Οργανισμούς,  όπως ο ΟΗΕ,  επαρκούν  για να μπορούν να ανταποκριθούν έγκαιρα και αποτελεσματικά  στις συνεχώς αυξανόμενες οικολογικές προκλήσεις; Μπορούν οι μηχανισμοί λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος, οι οποίοι ευθύνονται για τη συνεχιζόμενη καταστροφή του περιβάλλοντος  αλλά και την ολοένα μεγαλύτερη  φτωχοποίηση του κόσμου της εργασίας, να αλλάξουν σε τέτοιο βαθμό  που να ανατρέπουν τις ίδιες τις λογικές ύπαρξής του;  Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω αγωνιώδη ερωτήματα, αυτό που χρειάζεται να γίνει εδώ και τώρα είναι η κοινωνία μας να ξυπνήσει και να απαιτήσει όπως  κατατεθεί από την κυβέρνηση  ένας λεπτομερής  απολογισμός, με έναν διαφανή και πλήρως ελεγχόμενο τρόπο,  για το πού πήγε το περιβόητο δισεκατομμύριο που αντλήθηκε πριν μερικούς μήνες από την έκδοση του «πράσινου» ομολόγου και γιατί θεωρείται σήμερα αναγκαίο -πέραν από το εν λόγω €1 δισ.-  να μιλούμε για ένα επιπρόσθετο χαράτσι στις πλάτες του απλού εργαζόμενου που θέλουν να το βαφτίσουν «πράσινη φορολογία» για να γίνει πιο εύκολα αποδεκτό από την  κοινωνία αφού θα αφορά, υποτίθεται, την επιβίωση του πλανήτη.