βιοποικιλότητα

Το Σάββατο 24 Φεβρουαρίου, διοργανώθηκε εκδήλωση υπό την αιγίδα της Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Μαρίας Παναγιώτου με τίτλο: «Μεσογειακή Φώκια: Ένα εμβληματικό είδος της Μεσογείου – Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον». Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο Cap St George, πεντάστερο ξενοδοχείο το οποίο λειτουργεί τα τελευταία χρόνια στην περιοχή των θαλασσινών σπηλιών στην Πέγεια, και, ως γνωστόν, έχει «αμαρτωλό» παρελθόν σε ό,τι αφορά τις παρεμβάσεις του στο φυσικό περιβάλλον. Σε πρόσφατη έρευνά του, το Organised Crime & Corruption Reporting Project (OCCRP), συνέδεσε επενδύσεις στο πολυτελές ξενοδοχείο με την υπόθεση Magnitsky, που αφορά φορολογική απάτη στη Ρωσία. Το συγκεκριμένο ξενοδοχείο, συμπεριλαμβάνεται επίσης στην προειδοποιητική επιστολή που διαβίβασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς τις κυπριακές Αρχές στις 27.11.2019, με βάση την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται αντιμέτωπη με διαδικασία παράβασης του ενωσιακού δικαίου προστασίας του περιβάλλοντος λόγω της περιβαλλοντικής έγκρισης και πολεοδομικής αδειοδότησης δεκάδων έργων και σχεδίων χωρίς αυτά να υποβληθούν στην αναγκαία και νομικά δεσμευτική διαδικασία της Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης. Στην ίδια περιοχή είχαμε παράνομο εκβραχισμό της ακτής και αυθαίρετη διαμόρφωση και στη συνέχεια έγκριση του Σχεδίου Χρήσης Παραλίας της παραλίας Καφίζης στις θαλασσινές σπηλιές Πέγειας. Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus, είναι το σπανιότερο θαλάσσιο θηλαστικό της Ευρώπης και ένα από τα σπανιότερα στον κόσμο. Είναι το μοναδικό είδος φώκιας που βρίσκεται στη Μεσόγειο Θάλασσα, και θεωρείται ως ευάλωτο είδος (vulnerable) από τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) με λιγότερα από 700 άτομα ανά το παγκόσμιο, με περίπου 20 από αυτά να βρίσκονται στην Κύπρο. Τέτοιες «δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού» δεν μπορούν να ξεπλένουν και να νομιμοποιούν αποφάσεις των οποίων οι επιπτώσεις θέτουν σε άμεσο κίνδυνο το μέλλον του είδους για το οποίο κάνουν αναφορά.

Tο 2018, μετά τη χορήγηση δύο πολεοδομικών αδειών για την κατασκευή και λειτουργία του έργου Limni Bay Resort της εταιρείας Cyprus Limni Resorts & Golf Courses PLC, η Οικολογική Παρέμβαση Φίλοι του Ακάμα, με τη στήριξη της Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών και της Κίνησης Save Akamas – Save Cyprus, υπέβαλε προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο για την ακύρωση των δύο πολεοδομικών αδειών. Το έργο περιλαμβάνει την ανάπτυξη δύο γηπέδων γκολφ με εμπορικές, τουριστικές και οικιστικές αναπτύξεις στην περιοχή Λίμνη του Δήμου Πόλης Χρυσοχούς και στις κοινότητες Πελαθούσας, Κινούσας και Μακούντας, και χωροθετείται εντός και πλησίον της περιοχής του Δικτύου Natura 2000 Ειδική Ζώνη Διατήρησης Περιοχή Πόλις – Γιαλιά, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αναπαραγωγικούς βιοτόπους της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta στην Κύπρο, στη Μεσόγειο και στην Ευρώπη. Η υλοποίηση του έργου αναμένεται να επιφέρει σοβαρές, αρνητικές και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στα προστατευόμενα είδη της περιοχής, κυρίως λόγω της δραματικής αύξησης της ανθρώπινης πρόσβασης, παρουσίας και όχλησης στις παραλίες ωοτοκίας των θαλάσσιων χελώνων, καθώς και της φωτορύπανσης και της φωταύγειας.  Το Διοικητικό Δικαστήριο εξέδωσε μέχρι στιγμής δύο ενδιάμεσες αποφάσεις για την υπόθεση. Οι αποφάσεις αυτές είναι σημαντικές, τόσο σε νομικό, όσο και σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο, αφού από τη μια έχουν ιδιαίτερα σημαντικές προεκτάσεις σε επίπεδο νομολογίας και από την άλλη κατοχυρώνουν τα δικαιώματα των περιβαλλοντικών οργανώσεων για πρόσβαση στην πληροφόρηση, συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και προσφυγή στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα. Η πρώτη απόφαση, ημερομηνίας 4/5/2023, αναγνωρίζει το θεμελιώδες δικαίωμα του ενδιαφερόμενου κοινού γενικότερα και των περιβαλλοντικών οργανώσεων ειδικότερα να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη, για σκοπούς διασφάλισης της προστασίας του περιβάλλοντος και της διατήρησης της φύσης. Η δεύτερη απόφαση, ημερομηνίας 27/10/2023, κατοχυρώνει το δικαίωμα αποκάλυψης εγγράφων, τα οποία αφορούν σχετικές με την υπόθεση διαδικασίες παράβασης του περιβαλλοντικού κεκτημένου της ΕΕ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το Διοικητικό Δικαστήριο υποχρεώνει το Τμήμα Περιβάλλοντος να επιτρέψει την πρόσβαση στην αιτιολογημένη γνώμη που είχε αποστείλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις κυπριακές αρχές, λόγω της ανεπαρκούς υποβολής του επίμαχου έργου σε δέουσα εκτίμηση επιπτώσεων (γνωστή και ως ειδική οικολογική αξιολόγηση), σε σχέση με τους στόχους διατήρησης της προστατευόμενης περιοχής του Δικτύου Natura 2000 Ειδική Ζώνη Διατήρησης Περιοχή Πόλις – Γιαλιά. Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη και το δικαίωμα προσφυγής κατά διοικητικών πράξεων, όπως η έκδοση περιβαλλοντικών εγκρίσεων και η χορήγηση πολεοδομικών αδειών για έργα που θα επιφέρουν σοβαρές, αρνητικές και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στην κοινή μας φυσική και πολιτιστική κληρονομιά αποτελούν σημαντικά εργαλεία στους πολυεπίπεδους αγώνες μας. Καταφέρνουν να ταρακουνήσουν τα νερά και να σπάσουν τα εμπόδια που θέτει η εκτελεστική εξουσία και η δημόσια διοίκηση στις προσπάθειες περιβαλλοντικών οργανώσεων και πρωτοβουλιών πολιτών για την προστασία του περιβάλλοντος και τη διατήρηση της φύσης.  Όπως αναφέρει η Πρωτοβουλία για την Διάσωση των Φυσικών Ακτών και η Κίνηση Save Akamas – Save Cyprus:  Ούτε ένα τούβλο, ούτε ένα μέτρο κουγκρί. Στον καιρό των ντιβέλοπερς, το δεν γνωρίζω είναι συνενοχή!