afoa.cy

ΑΤΑ


Η καθημερινότητα της Συνεχούς Ταξικής Σύγκρουσης

✍🏾 Δημήτρης Δημητρίου Τελικά οι εργοδοτικές οργανώσεις απέρριψαν τη μεσολαβητική πρόταση της κυβέρνησης για το θέμα της ΑΤΑ, την ώρα που οι συνδικαλιστικές οργανώσεις την αποδέχτηκαν στο σύνολο της, παρόλο που υπήρχαν αρκετά αρνητικά σημεία εις βάρος των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Η απόρριψη από τις εργοδοτικές οργανώσεις εστιάστηκε στην πρόνοια καταβολής της  ΑΤΑ στους εργαζόμενους που λαμβάνουν κατώτατο μισθό. Με λίγα λόγια, ο μισθός των €1000 τον μήνα δεν πρέπει να αναπροσαρμόζεται για να μην έχουν οι εργαζόμενοι του κατωτάτου  απώλειες στην αγοραστική τους δύναμη ένεκα συνεχών αυξήσεων στις τιμές των βασικών προϊόντων επιβίωσης τους. Την ιδία στιγμή οι μεγαλοεπιχειρηματίες (που στην ουσία είναι τα συμφέροντα αυτών  που εκφράζουν οι εργοδοτικές οργανώσεις) απολαμβάνουν τα Σαββατοκύριακα τους σε πεντάστερα ξενοδοχεία πληρώνοντας τουλάχιστον €1000 ευρώ για 2 μαγικές νύκτες… Πώς θα ζήσουν οι καημένοι μεγαλοεπιχειρηματίες χωρίς πεντάστερο; Πρέπει επιτέλους οι συνδικαλιστικές οργανώσεις να δείξουν την απαιτούμενη κατανόηση κι αν χρειαστεί να γυρίσουν τζιαι δίσκο… Ένα σοβαρό μειονέκτημα της πρότασης της κυβέρνησης ήταν να μην αποδίδεται η ΑΤΑ που αναλογεί σε περισσότερο από 4% του πληθωρισμού. Δηλαδή, αν ο πληθωρισμός φτάσει κοντά στο 10% όπως έγινε τότε στην μετά του covid περίοδο, τότε η απώλεια μέρους του πραγματικού μισθού θα είναι τεράστια, ενώ οι εργοδότες στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν τα περιθώρια κέρδους τους θα αναπροσαρμόζουν τις τιμές τους προς τα πάνω. Η σωστή αντιμετώπιση θα ήταν, αν ο πληθωρισμός είναι πέραν του 4%, τότε να υπάρχει ένας μηχανισμός μείωσης του περιθωρίου κέρδους (με πλαφόν τιμών ή και με αναφορά στο ιστορικό περιθώριο κέρδους σε κάθε τομέα οικονομικής δραστηριότητας) για να μην έχουμε συνεχείς αυξήσεις τιμών. Γιατί δηλαδή οι εργαζόμενοι θα πρέπει να πληρώσουν την νύφη και όχι οι εργοδότες; Μήπως το χάσμα των ανισοτήτων δεν είναι ήδη αρκετά μεγάλο και θέλουμε να το διευρύνουμε κι άλλο; Ένα άλλο αρνητικό σημείο είναι η πονηρή πρόταση ότι, σε περίπτωση αρνητικών ενδείξεων στην οικονομία  (που δεν εξηγείται επακριβώς),  θα πρέπει να επανεξετάζεται το θέμα της απόδοσης της ΑΤΑ. Θα πρέπει να τονιστεί, όμως, ότι οι εργαζόμενοι στις πλείστες των περιπτώσεων δεν ευθύνονται για την κακή πορεία της οικονομίας. Η αύξηση της παραγωγικότητας εξαρτάται από την εισαγωγή νέας τεχνολογίας και νέων μεθόδων εταιρικής οργάνωσης και management κάτι που εξαρτάται από την διεύθυνση και όχι από τους εργαζομένους. Το ύψος των νέων επενδύσεων μέσα στην οικονομία εξαρτάται από το ρευστό διαθέσιμο που περισσεύει μετα από την σπατάλη στην ιδιωτική κατανάλωση των μεγαλοεπιχειρηματιών, που πολλές φορές τους βλέπουμε να επιδεικνύουν την αναισθησία τζιαι την αππωμάρα τους με φανταχτερά γκαλά, με πανάκριβα αυτοκίνητα, με σπίτια των εκατομμυρίων, με γιοτ κ.λπ. Η ανάπτυξη εξαρτάται επίσης και από το τραπεζικό σύστημα και δυστυχώς το κράτος δεν μερίμνησε να εθνικοποιήσει μια τράπεζα που να προσανατολίζει τους πόρους της σε δάνεια που να στοχεύουν στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της οικονομίας σε τομείς που να προσφέρουν αξιοπρεπή απασχόληση. Πρέπει, τέλος, να τονιστεί ότι, με τις αποφάσεις των πολεμοκάπηλων στην ΕΕ που προνοούν δισεκατομμύρια στους εξοπλισμούς, το επόμενο που θα βιώσει ολόκληρη η Ευρώπη -και εμείς μαζί-  είναι ο στασιμοπληθωρισμός. Με λίγα λόγια, αυξήσεις τιμών βασικών προϊόντων, ενώ παράλληλα μηδαμινούς ή ακόμα υφεσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης της πραγματικής οικονομίας. Σ’  αυτή την περίπτωση η πρόταση της κυβέρνησης, που έγινε δυστυχώς αποδεκτή από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, προνοεί, ή αφήνει να νοηθεί, αναθεώρηση της φιλοσοφίας της ΑΤΑ. Πιστεύω ότι, μετά την απόρριψη από τις εργοδοτικές οργανώσεις της πρότασης  της κυβέρνησης, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις θα πρέπει να αποσύρουν την αποδοχή τους προς την κυβερνητική πρόταση. Καμιά συμφωνία, αφού οι εργοδότες δεν εκτίμησαν τις τεράστιες υποχωρήσεις των συνδικαλιστικών οργανώσεων.


Η καθημερινότητα της Συνεχούς Ταξικής Σύγκρουσης
Read More »

Είναι η επέκταση της ΑΤΑ με νόμο αντισυνταγματική;

✍🏾 Δρ Βέρα Παύλου* Κυκλοφορεί τις τελευταίες δύο μέρες στα ΜΜΕ η άποψη του νομικού Αχιλλέα Αιμιλιανίδη περί υποτιθέμενης αντισυνταγματικότητας της επέκτασης της ΑΤΑ σε όλους τους εργαζόμενους με νομοθετική ρύθμιση.  Τη θέση αυτή εκφράζει ο κ. Αιμιλιανίδης στο πλαίσιο γνωμάτευσης που του ζητήθηκε από την Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) και το Κυπριακό Εμπορικό, Βιομηχανικό Επιμελητήριο (ΚΕΒΕ), δηλαδή τις δύο μεγαλύτερες εργοδοτικές οργανώσεις στην Κύπρο. Αρχικά ο κ. Αιμιλιανίδης αναφέρει ότι μια τέτοια νομοθετική παρέμβαση θα απέκλινε από το παραδοσιακό μοντέλο ρύθμισης των εργασιακών σχέσεων στην Κύπρο, το οποίο στηρίζεται στην τριμερή συνεργασία. Στη συνέχεια, με νομικίστικο λόγο προβάλλονται διάφορα επιχειρήματα, στηριζόμενα κυρίως σε νομολογία άσχετη με το πεδίο των εργασιακών σχέσεων, για να στηριχθεί η θέση ότι ενδεχόμενη νομοθετική ρύθμιση της ΑΤΑ θα αποτελεί καταπάτηση του δικαιώματος ελεύθερης σύναψης συμβάσεων όπως κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα. Ας αναλύσουμε με απλά λόγια εάν ισχύουν αυτά που γράφει ο κ. Αιμιλιανίδης. Το μοντέλο τριμερούς συνεργασίας, ο κοινωνικός διάλογος δηλαδή μεταξύ συνδικαλιστικών οργανώσεων, εργοδοτών και του κράτους, δεν είναι σε καμία περίπτωση απόλυτο αλλά ούτε και φυσικά αντίθετο με τη ρύθμιση εργασιακών ζητημάτων μέσα από νομοθεσία. Στην Κύπρο, όπως και στις περισσότερες χώρες του κόσμου σήμερα, τα εργασιακά ζητήματα ρυθμίζονται τόσο μέσω του κοινωνικού διαλόγου, όσο και μέσω των συλλογικών συμβάσεων που αφορούν συγκεκριμένους κλάδους ή επιχειρήσεις, αλλά και μέσω νομοθεσίας όπως και μέσω των ιδιωτικών συμβάσεων εργασίας. Όλες αυτές οι πηγές ρύθμισης συνυπάρχουν και διέπονται μάλιστα από ιεράρχηση των κανόνων. Η νομοθεσία λοιπόν υπερισχύει τόσο των συλλογικών όσο και των ιδιωτικών συμβάσεων, ενώ οι συλλογικές συμβάσεις συνήθως υπερισχύουν των ιδιωτικών.  Η θέση ότι νομοθεσία που επιβάλλει κάποιο όρο στα μέρη καταπατά το δικαίωμα ελεύθερης σύναψης συμβάσεων είναι πραγματικά μια αξιοπερίεργη,καθώς δείχνει να αγνοεί τη βασική λειτουργία τόσο των συλλογικών συμβάσεων εργασίας όσο και της εργατικής νομοθεσίας που είναι ακριβώς αυτή η επέμβαση στην (υποτιθέμενη) ελεύθερη διαπραγμάτευση μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου και η επιβολή όρων στη σύμβαση που συνάπτουν. Αυτοί οι όροι έχουν σκοπό την προστασία των συμφερόντων των εργαζομένων και σε ορισμένες περιπτώσεις και της κοινωνίας γενικότερα. Στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων ο νομοθέτης επεμβαίνει στην ελευθερία σύναψης συμβάσεων γιατί ακριβώς τα μέρη δεν είναι ίσα και δε διαμορφώνουν τη σύμβαση τους ελεύθερα. Ο εργοδότης βρίσκεται σε θέση ισχύος απέναντι στον εργαζόμενο και του επιβάλλει όρους πολλές φορές μέσα από μια πρακτική τύπου «τούτοι εν οι όροι τζιαι αν θέλεις». Ο κ. Αιμιλιανίδης, ο οποίος έγραψε μάλιστα και εγχειρίδιο Εργατικού Δικαίου (!), σίγουρα γνωρίζει ότι στην Κύπρο, όπως και αλλού στον κόσμο, υπάρχει πληθώρα νομοθεσιών που ρυθμίζουν θέματα όπως ο χρόνος εργασίας, ο κατώτατος μισθός, η ασφάλεια και η υγεία, οι απολύσεις, οι διάφορες άδειες σχετικές με τη γονεϊκότητα και πολλά άλλα. Είναι άραγε όλες αυτές οι νομοθεσίες… αντισυνταγματικές; Προφανώς όχι. Ο εργοδότης και ο εργαζόμενος μπορούν να συμφωνήσουν ό,τι θέλουν μέσα όμως στα όρια που θέτει η νομοθεσία αλλά και η συλλογική σύμβαση, εάν υπάρχει. Ο εργοδότης και ο εργαζόμενος δεν μπορούν, για παράδειγμα, να «συμφωνήσουν» να πληρώνεται ο εργαζόμενος λιγότερα από τον κατώτατο μισθό, ούτε να δουλεύει 100 ώρες την εβδομάδα ούτε να εργάζεται χωρίς τον απαραίτητο εξοπλισμό ασφάλειας. Αν δεχτούμε τη θέση του κ. Αιμιλιανίδη, τότε θα πρέπει να καταργήσουμε όλη την εργατική νομοθεσία που ισχύει στη χώρα μας. Κάτι τέτοιο, έστω και αν κάποιοι θα το επιθυμούσαν, είναι αδύνατο γιατί θα προσέκρουε στις διεθνείς και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Κύπρου, άρα και στο ίδιο το Σύνταγμα. * Η Δρ Βέρα Παύλου είναι Senior Lecturer Εργατικού Δικαίου, Πανεπιστήμιο Γλασκώβης

Είναι η επέκταση της ΑΤΑ με νόμο αντισυνταγματική; Read More »

Κάτω τα χέρια από την ΑΤΑ

Η ΑΤΑ αποτελεί έναν μηχανισμό αναπλήρωσης της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων η οποία μειώνεται λόγω του πληθωρισμού. Προστατεύει δηλαδή τους μισθούς από την αύξηση των τιμών και του κόστους διαβίωσης. Στην Κύπρο, κατακτήθηκε ως εργατικό δικαίωμα μέσα από τους εργατικούς αγώνες και τις γενικές απεργίες της δεκαετίας του 1940, και από το 1960 και έπειτα περιλαμβάνεται στους όρους εργοδότησης του μόνιμου προσωπικού στον δημόσιο τομέα, καθώς και σε όλες τις συλλογικές συμβάσεις στον ιδιωτικό και ευρύτερο δημόσιο τομέα. Δυστυχώς, τις τελευταίες δεκαετίες, το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις μειώνεται διαρκώς. Σήμερα μόνο το 25%-35% του ιδιωτικού τομέα δικαιούται ΑΤΑ. Το πρόβλημα εντείνεται με τη μη τήρηση των συλλογικών συμβάσεων από τους εργοδότες και με την επέκταση εναλλακτικών μορφών απασχόλησης στον δημόσιο τομέα, με συνέπεια τη μείωση του μόνιμου προσωπικού. Ιστορικά, υπήρξε αναβολή της καταβολής της ΑΤΑ για τρία χρόνια το 1974, και παγοποίηση της για πέντε χρόνια μεταξύ 2013-2018. Βάσει της μεταβατικής συμφωνίας του 2017 μεταξύ κυβέρνησης, εργατικών ομοσπονδιών και εργοδοτικών οργανώσεων, η ΑΤΑ ξεκίνησε να υπολογίζεται σε ετήσια αντί σε εξαμηνιαία βάση και να αποδίδεται στο 50%. Η μεταβατική συμφωνία έληξε το 2022 αλλά οι εργοδότες, με την ανοχή της κυβέρνησης, δεν τήρησαν τα συμφωνηθέντα περί επαναφοράς της. Επεδίωξαν μάλιστα, κατάργηση της, ενώ τα κέρδη των επιχειρήσεων είχαν αποκατασταθεί στα προ-κρίσης επίπεδα την περίοδο 2018-2020, και ενώ ο πληθωρισμός κάλπαζε και ο εργατόκοσμος έβλεπε τον μισθό του να εξανεμίζεται. Μετά από σειρά διαπραγματεύσεων και την πρώτη γενική στάση εργασίας στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας τον Γενάρη του 2023, επιτεύχθηκε νέα προσωρινή συμφωνία, με απόδοση της ΑΤΑ στο 66,7% έως το 2025. Με αρκετές συντεχνίες να δηλώνουν περιχαρείς με την συμφωνία, διασπάστηκε το σχετικά ενωμένο συνδικαλιστικό κίνημα, το οποίο απαιτούσε επαναφορά της στο 100%, αναδρομική καταβολή της για το 2023 και επέκτασή της, έτσι ώστε να καλύπτει όλο το εργατικό δυναμικό.. Αυτό το τελευταίο θα μπορούσε να επιτευχθεί, με νομική κατοχύρωση όλων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και με ενσωμάτωση της ΑΤΑ στον κατώτατο μισθό. Tο πιο ουσιαστικό και άμεσο μέτρο όμως θα ήταν η νομική κατοχύρωση της ΑΤΑ ως όρου εργασίας όλων των συμβάσεων, ατομικών και συλλογικών. Δυστυχώς, κόντρα στις διακηρύξεις του προηγούμενου καιρού, ουδεμία συντεχνία ανέλαβε την ευθύνη να συνεχίσει τον αγώνα για επίτευξη αυτών των στόχων.

Κάτω τα χέρια από την ΑΤΑ Read More »

EL