wildfires

Από το καλοκαίρι του 2016 μέχρι αυτό που διανύουμε, το νότιο μέρος της Κύπρου έζησε τρεις τεράστιες και φονικές πυρκαγιές, οι οποίες έκαψαν συνολικά σχεδόν 200 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης, κατέστρεψαν οικοσυστήματα, άφησαν πίσω τους οκτώ ανθρώπους και χιλιάδες ζώα νεκρά και κατέστρεψαν εκατοντάδες περιουσίες. Έκτοτε, οι κυβερνήσεις καταφεύγουν σε κλισέ ότι «πήραν τα μαθήματα», ότι θα είναι καλύτερα προετοιμασμένες και άλλα κενά νοήματος λόγια, τα οποία κάθε φορά ακούγονται χειρότερα. Και το γράφουμε αυτό βλέποντας τις συνέπειες κάθε μεγάλης πυρκαγιάς σε αυτή την περίοδο να είναι χειρότερες από ό,τι στην προηγούμενη: Αυτή η γεωμετρική πρόοδος αποδεικνύει ότι κάθε άλλο παρά καλύτερα προετοιμασμένος είναι ο κρατικός μηχανισμός. Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά τα όσα λέχθηκαν από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο στις 3 Ιούνη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) διαθέτει τα περισσότερα πτητικά μέσα από ποτέ, ουδεμία κυβέρνηση φρόντισε σε αυτά τα πτητικά μέσα να υπάρχουν αεροσκάφη με δυνατότητα να πραγματοποιούν μεγάλες ρίψεις νερού (τύπου Canadair ή C130). Η δικαιολογία της οικονομικής κρίσης έχει παρέλθει εδώ και χρόνια. Οι κυβερνήσεις από το 2015 μιλούν για πλεονάσματα, ρυθμούς ανάπτυξης κ.λπ. Πού καταλήγουν, λοιπόν, όλα αυτά τα χρήματα; Μια ματιά στους κρατικούς προϋπολογισμούς της ΚΔ φανερώνει τις προτεραιότητες του κράτους. Από το 2016 μέχρι φέτος, ο προϋπολογισμός του υπουργείου Άμυνας έχει ουσιαστικά υπερδιπλασιαστεί: από €286 εκατομμύρια το 2016 φτάσαμε στα €588.4 εκατ. το 2025 (σύμφωνα με όσα κατέθεσε το αρμόδιο υπουργείο στη Βουλή τον Νοέμβρη του 2024 και χωρίς να υπολογίζονται συμπληρωματικές δαπάνες που ενδεχομένως θα ζητηθούν μέχρι το τέλος του χρόνου). Να σημειωθεί, ότι λόγω του κυπριακού προβλήματος, οι αμυντικές δαπάνες ουδέποτε αμφισβητούνται από οποιοδήποτε κοινοβουλευτικό κόμμα. Την ώρα, λοιπόν, που μέσα σε μια δεκαετία οι κυβερνήσεις Αναστασιάδη και Χριστοδουλίδη αύξησαν τις αμυντικές δαπάνες κατά €300 εκατ. «κατάφεραν» να μην διαθέτει το κράτος επαρκή στόλο πτητικών μέσων για να αντιμετωπίζει τις πυρκαγιές, που αποδεδειγμένα έρχονται όλο και πιο έντονα, όλο και πιο συχνά. Σύμφωνα με τους κρατικούς ισχυρισμούς, η ΚΔ έχει στη διάθεσή της 14 πτητικά μέσα. Εξ αυτών όμως, μόνο τα τρία Air Traktor (μικρά, ευέλικτα αεροσκάφη) είναι ιδιόκτητα. Τα υπόλοιπα (κυρίως ελικόπτερα) είτε βρίσκονται σταθμευμένα εδώ αλλά ανήκουν σε τρίτες χώρες (το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει δύο ελικόπτερα στις βάσεις Ακρωτηρίου, ενώ δημοσιεύματα τον Μάη ανέφεραν πως η Ιορδανία θα είχε επίσης δύο Air Traktor στην Κύπρο – τελικά αυτά δεν ήρθαν ποτέ), είτε μισθώνονται για την περίοδο Απρίλη – Οκτώβρη κάθε χρόνο. Μετά από τρεις τεράστιες πυρκαγιές σε εννέα χρόνια, η ΚΔ εξακολουθεί να μην διαθέτει μεγάλα πυροσβεστικά αεροσκάφη. Για σκοπούς πλαισίωσης, καταγράφουμε ότι ένα Canadair κοστίζει €35 εκατ. Λεφτά για μεγάλα πυροσβεστικά αεροσκάφη μπορεί να μην υπάρχουν, αλλά το 2022 (έξι χρόνια μετά τη Σολιά, ένα χρόνο μετά τον Αρακαπά και τρία χρόνια πριν τη φετινή τραγωδία), η ΚΔ «έσκασε» €140 εκατ. (αρκετά για τέσσερα Canadair), για να αγοράσει μαχητικά ελικόπτερα H145M από τη Γαλλία. Ένα χρόνο νωρίτερα (2021), το κράτος έδωσε σε εταιρεία ισραηλινών συμφερόντων €27.5 εκατ. για τις κάμερες παρακολούθησης που εγκαταστάθηκαν στην Πράσινη Γραμμή (και όχι μόνο κρίνοντας από τα «μάτια» που έχουν φυτρώσει σε διάφορα σημεία της παλιάς Λευκωσίας και άλλους κεντρικούς δρόμους), αρκετά για την αγορά έξι Air Traktor. Υπενθυμίζουμε επίσης, ότι η τελευταία προσπάθεια μίσθωσης πυροσβεστικών ελικοπτέρων κατέληξε σε φιάσκο, με δύο υπαλλήλους του τμήματος Δασών να μπαίνουν σε διαθεσιμότητα ως ύποπτοι για δωροδοκία. Μας πιάνει, λοιπόν, μια αηδία, όταν ακούμε για «πρωτόγνωρες συνθήκες» και «φυσικές καταστροφές». Οι συνθήκες, αν και πρωτόγνωρες, είναι προβλέψιμες και οι καταστροφές δεν είναι φυσικές. Προκαλούνται από ανθρωπογενείς παράγοντες και αποτελούν την αναπόφευκτη συνέπεια διαχρονικών κρατικών πολιτικών. Αν θέλουμε αναστροφή από αυτή την πορεία που οδηγεί νομοτελειακά προς την καταστροφή, πρέπει να τελειώνουμε με τον ληστρικό, νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό. Το μοντέλο αυτό διαλύει το περιβάλλον, αγνοεί την κλιματική κρίση, ευνοεί τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, επιτρέπει την ανεξέλεγκτη εκμετάλλευση φυσικού περιβάλλοντος και οικοτόπων, διαβρώνει την ανθρώπινη ενσυναίσθηση.