23 October 2023

Το 2015 η Κύπρος έκανε ένα ιστορικό βήμα προς την αναγνώριση των δικαιωμάτων της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙΑ+ νομιμοποιώντας το σύμφωνο συμβίωσης. Ωστόσο, το δικαίωμα στον πολιτικό γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου καθώς και το δικαίωμά τους στην τεκνοθεσία εξακολουθούν να αιωρούνται, με τις συντηρητικές δυνάμεις σε κυβέρνηση και  αντιπολίτευση να καθίστανται τροχοπέδη στην πρόοδο. Την Πέμπτη, 12 Οκτωβρίου 2023, ο παραιτηθείς πλέον πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων και Συνεργασίας Πολιτών, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου και η βουλεύτρια Αλεξάνδρα Ατταλίδου κατέθεσαν στη Βουλή πρόταση νόμου αναφορικά με την τροποποίηση του υφιστάμενου νόμου για το σύμφωνο συμβίωσης, αφαιρώντας συγκεκριμένη πρόνοια που εμποδίζει την τεκνοθεσία από ομόφυλα (και ετερόφυλα) ζευγάρια. Ήδη από τον Μάιο του 2023, ο κ. Θεοπέμπτου μέσω του Ευρωπαϊκού Κέντρου Κοινοβουλευτικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης υπέβαλε ερωτήματα σε άλλα κράτη-μέλη και, σύμφωνα με τις απαντήσεις, οι περισσότερες χώρες επιτρέπουν την τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια, με επιμέρους διαφορές στις εθνικές τους νομοθεσίες. Είναι απογοητευτικό και λυπηρό ότι, τόσο εντός όσο και εκτός βουλής, ο αγώνας που δίνει η ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητα γίνεται εντός ενός πλαισίου δαιμονοποίησής της και απέναντι σε επιχειρήματα τα οποία διαιωνίζουν τα πατριαρχικά κοινωνικά κατασκευάσματα ενώ αποκλείουν οποιοδήποτε μη-ετεροκανονικό πρότυπο σχέσης ή οικογένειας. Κατ’ επίκληση της θρησκείας ή της προστασίας του έθνους, υποπίπτουν σε ανούσιους λαϊκισμούς και σε ρητορική μίσους ενάντια σε κοινότητες οι οποίες ήδη βιώνουν την περιθωριοποίηση και τη στέρηση δικαιωμάτων όπως αυτό της τεκνοθεσίας. Οι ανούσιες συνθηματολογίες ενάντια σε αντισυμβατικές οικογενειακές δομές αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν ότι η αγάπη, η δέσμευση και οι οικογενειακοί δεσμοί δεν καθορίζονται από το φύλο, τη σεξουαλική επιθυμία ή τους δεσμούς αίματος, αλλά από την αυθεντικότητα της σχέσης. Αποτυγχάνουν, επίσης, να αναγνωρίσουν ότι οικογένεια και οικογενειακές σχέσεις (kinship) δημιουργούνται, υπάρχουν και ανθίζουν και εκτός των κυρίαρχων προτύπων της πυρηνικής οικογένειας. Παρά τα αυξανόμενα στοιχεία από χώρες σε όλη την Ευρώπη που έχουν υιοθετήσει την ισότητα στον γάμο, οι δεξιές κομματικές παρατάξεις αρνούνται να θέσουν το ζήτημα στις προτεραιότητές τους, αναμένοντας μια ενδεχόμενη «ωρίμανση» του κοινωνικού συνόλου επί του θέματος. Η αδιαφορία αυτή δημιουργεί ανάγκες για συνεχείς, ουσιώδεις και στοχευμένες πολιτικές διεκδικήσεις, όπως η εν λόγω πρόταση νόμου. Απόψεις που ρομαντικοποιούν το πατριαρχικό ιδανικό και που παραμένουν αφανείς μπροστά στην παρούσα διάκριση κατά των ομόφυλων ζευγαριών καλλιεργούν άμεσα ή έμμεσα το μίσος μέσω μιας συστηματικής μορφής στοχευμένης καθημερινής βίας. Ως ακτιβίστριες/ές, έχουμε καθήκον να αγωνιζόμαστε συλλογικά ενάντια σ’ αυτές τις  βαθιά ριζωμένες προκαταλήψεις και να αντιτασσόμαστε με κάθε ευκαιρία σε κοινωνικές νόρμες που περιθωριοποιούν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στο όνομα μιας ανυπόστατης «κανονικότητας». Η Κύπρος βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής ως προς την ισότητα στην τεκνοθεσία. Αναμένουμε, λοιπόν, την αντίδραση των υπόλοιπων πολιτικών παρατάξεων σε αυτή την πρόταση νόμου, χωρίς άλλες διαθέσεις συμβιβασμού.