Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα?
Κομμουνίστρια, γυναίκα, εβραία, πρόσφυγας, επαναστάτρια… Η Ρόζα Λούξεμπουργκ, γεννημένη το 1871 στην Πολωνία, δολοφονημένη σαν σήμερα 15 Γενάρη το 1919 που φασίστες στο Βερολίνο, αποτελεί μια που τις εξέχουσες μορφές του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος. Ζυμωμένη που νεαρή ηλικία στους πολιτικους αγώνες της αριστεράς στην Πολωνία, αναγκάστηκε να αποδράσει στην Ελβετία για να ξεφύγει που τις αρχές. Άριστη μαθήτρια, παθιασμένη για γνώση, εμπόρεσε να σπουδάσει, μεταξύ άλλων, πολιτικές επιστήμες & οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, ένα που τα ελάχιστα πανεπιστήμια τότε με ίση πρόσβαση για γυναίκες. Το 1893, μόλις στα 22 της, αποτέλεσε συνιδρύτρια του κόμματος Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Βασιλείου της Πολωνίας. Έξι χρόνια μετά, το 1898, εμετανάστευσε στη Γερμανία, όπου έγινε μέλος του μεγαλύτερου τότε σοσιαλιστικού κόμματος στον κόσμο, του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (SPD). Που τότε, μέχρι το ξεκίνημα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ρόζα εδούλεψε ακούραστα για το Κόμμα τζιαι τα δικαιώματα της εργατικής τάξης. Το 1907 στο Διεθνές Σοσιαλιστικό Συνέδριο εσχημάτισε μαζί με άλλους σοσιαλιστές, συμπεριλαμβανομένου του Λένιν, ένα αντιπολεμικό πρόγραμμα. Παράλληλα εδούλεψε ως δασκάλα στο Σχολείο του SPD στο Βερολινο που το 1907 ως το 1914. Όταν εξέσπασε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Ρόζα έμεινε πιστή στις ιδέες της, ενάντια στον πόλεμο των εθνικιστικών, αντιδραστικών δυνάμεων. Εδιαφώνησε με το Κόμμα, το οποίο εστήριξε τον πόλεμο, τζιαι ένωσε τις δυνάμεις της με τον Καρλ Λίμπκνεχτ, ο οποίος ήταν μέχρι τότε σημαντικό στέλεχος του SPD, καθώς τζιαι την Κλάρα Τσέτκιν. Μαζί εσχημάτισαν τους “Σπαρτακιστές”, ένα κομμουνιστικό, διεθνιστικό, αντιπολεμικό κίνημα. Λόγω της αντιπολεμικής της δράσης, η Ρόζα συνελήφθη τζιαι υπήρξε κρατούμενη που το 1916 ως τον Νοέμβρη του 1918. Όταν απελευθερώθηκε, αφοσιώθηκε στην υπόθεση της Επανάστασης του Νοέμβρη. Μαζί με τον Λίμπκνεχτ εξέδιδαν την εφημερίδα “Η Κόκκινη Σημαία” (Die Rote Fahne) τζιαι ίδρυσαν το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας (KPD). Υπήρξαν οι ηγετικές μορφές της αποτυχημένης απόπειρας για σοσιαλιστική επανάσταση στα πρότυπα των Μπολσεβίκων το 1919. Στις 15 Γενάρη, η Ρόζα & ο Καρλ Λίμπκνεχτ εδολοφονήθηκαν που αντιδραστικά, εθνικιστικά σώματα Φράικορπς, τα οποία εκάλεσε το SPD να καταπνίξουν την επανάσταση. Τα σώματα τούτα αποτέλεσαν προπομπό του Ναζιστικού Κόμματος. Το σώμα της Ρόζας ερίχθηκε σε ένα ποταμό στο Βερολίνο. Μια μέρα πριν τη δολοφονία της, η Ρόζα έγραφε στην εφημερίδα “Η Κόκκινη Σημαία”: “Η τάξη επικρατεί στο Βερολίνο!”. Ηλίθιοι δήμιοι! Η “τάξη” σας είναι χτισμένη πάνω στην άμμο. Η επανάσταση αύριο “θα υψώσει τη βροντερή φωνή της ως τους ουρανούς”. Τρομαγμένοι θ’ ακούσετε το νικητήριό της σάλπισμα: – Ήμουν, είμαι και θα είμαι» 5 Βασικές Ιδέες της Ρόζας Λούξεμπουργκ μέσα που τα λόγια της: “Οι άνθρωποι που εκφράζονται υπέρ της μεθόδου της νομοθετικής μεταρρύθμισης αντί της κατάκτησης της πολιτικής εξουσίας και της κοινωνικής επανάστασης, στην πραγματικότητα δεν επιλέγουν έναν πιο ήρεμο, ήρεμο και πιο αργό δρόμο προς τον ίδιο στόχο, αλλά έναν διαφορετικό στόχο. Αντί να υποστηρίζουν τη δημιουργία μιας νέας κοινωνίας, υιοθετούν μια θέση υπέρ επιφανειακών τροποποιήσεων της παλιάς κοινωνίας… Το πρόγραμμά μας δεν γίνεται η υλοποίηση του σοσιαλισμού, αλλά η μεταρρύθμιση του καπιταλισμού. Δεν γίνεται η κατάργηση του συστήματος της μισθωτής εργασίας, αλλά η μείωση της εκμετάλλευσης, δηλαδή η κατάργηση των καταχρήσεων του καπιταλισμού αντί της κατάργησης του ίδιου του καπιταλισμού.” (Ρεφορμισμός ή Επανάσταση) “Όχι η χρήση φυσικής βίας, αλλά η επαναστατική αποφασιστικότητα των μαζών να μη δειλιάσουν στην απεργιακή κινητοποίησή τους μπροστά στις ενδεχόμενες ακραίες συνέπειες της κατάστασης του αγώνα και να κάνουν κάθε θυσία είναι που δίνει στη δράση αυτή μια τόσο ακαταμάχητη δύναμη, ώστε συχνά μπορεί να οδηγήσει τον αγώνα πολύ σύντομα σε αξιοσημείωτες νίκες” (Das belgische Experiment) “«Η ελευθερία μόνο για τους οπαδούς της κυβέρνησης, μόνο για τα μέλη ενός κόμματος –όσο μεγάλος κι αν είναι ο αριθμός τους– δεν είναι ελευθερία. Η ελευθερία είναι πάντοτε η ελευθερία εκείνων που σκέφτονται διαφορετικά. Όχι λόγω του φανατισμού της “δικαιοσύνης”, αλλά γιατί καθετί το ζωογόνο, το θεραπευτικό και εξαγνιστικό της πολιτικής ελευθερίας εξαρτάται από αυτή την οντότητα και η δράση της ακυρώνεται, όταν η “ελευθερία” γίνεται προνόμιο». (Zur russischen Revolution) “«Στις υπερπόντιες χώρες η καθυπόταξη και η καταστροφή του παραδοσιακού κοινοτικού συστήματος είναι η πρώτη τάξη, η ιστορικής σημασίας πράξη γέννησης του κεφαλαίου, και έκτοτε συνοδεύει πάντα τη συσσώρευση. Καταστρέφοντας τις πρωτόγονες, αγροτικές, πατριαρχικές συνθήκες μιας οικονομίας αυτοσυντήρησης εκείνων των χωρών, το ευρωπαϊκό κεφάλαιο ανοίγει εκεί τις πύλες για την ανταλλαγή αγαθών και την παραγωγή αγαθών, μετατρέπει τους κατοίκους τους σε αγοραστές για τα καπιταλιστικά αγαθά και ταυτόχρονα επιταχύνει ραγδαία τη δική του συσσώρευση μέσω της άμεσης, μαζικής καταλήστευσης των φυσικών θησαυρών και του φυλαγμένου πλούτου των υποταγμένων λαών.” “«Όσο περισσότερες καπιταλιστικές χώρες συμμετέχουν όμως σε αυτό το κυνήγι για περιοχές συσσώρευσης και όσο λιγοστεύουν οι μη καπιταλιστικές περιοχές που είναι ακόμα διαθέσιμες για την παγκόσμια επέκταση του κεφαλαίου, τόσο πιο αμείλικτα θα δίνει τη μάχη του ανταγωνισμού το κεφάλαιο, για να κερδίσει αυτές τις περιοχές συσσώρευσης, τόσο περισσότερο οι περιηγήσεις του στην παγκόσμια σκηνή θα μετασχηματίζονται σε μια αλυσίδα οικονομικών και πολιτικών καταστροφών: παγκόσμιες κρίσεις, πολέμους, επαναστάσεις». (Die Akkumulation des Kapitals oder Was die Epigonen aus der Marxschen Theorie gemacht haben. Eine Antikritik [1915/1921]) “”Η δημοκρατία είναι αναγκαία για την εργατική τάξη, επειδή μόνο μέσω της άσκησης των δημοκρατικών της δικαιωμάτων, στον αγώνα για τη δημοκρατία, το προλεταριάτ μπορεί να γνωρίσει τα ταξικά του συμφέροντα και το ιστορικό του καθήκον.” (Ρεφορμισμός ή Επανάσταση) Το δίλημμα που έθεσε η Ρόζα στις παραμονές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου παραμένει σήμερα επίκαιρο όσο ήταν πάντα: “Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα”. Περισσότερες πληροφορίες: https://rosaluxemburg.org/el/
Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα? Read More »