Άρθρα

του Σπύρου Χρίστου Τα 14 μέτρα στήριξης των Τουρκοκυπρίων από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, ενώ φαινομενικά διαφέρουν από τα μέτρα βιαιότητας και διαίρεσης της κυβέρνησης Αναστασιάδη, στην πραγματικότητα καταδεικνύουν την ανισότητα που υφίσταται η τ/κ κοινότητα διαχρονικά. 64 χρόνια από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι Τ/κ παραμένουν πολίτες κατώτερης κατηγορίας και τα παιδιά τους από μεικτούς γάμους δεν αναγνωρίζονται από την Πολιτεία στη βάση μιας ρατσιστικής διάκρισης και μιας αντίληψης συλλογικής ευθύνης και τιμωρίας. Το γεγονός ότι τώρα ξεκινά η εξέταση εκκρεμούντων αιτήσεων για παραχώρηση κυπριακής υπηκοότητας αποδεικνύει την περιθωριοποίηση των Τ/κ όλα αυτά τα χρόνια. Η έναρξη της διαδικασίας δεν εγγυάται την παραχώρηση υπηκοότητας, παρόλο που είναι κάτι που έπρεπε να θεωρείται δεδομένο προ καιρού.  Στα πλαίσια αυτά, της διαίρεσης και της ανισότητας, θυμόμαστε τα λόγια του Τ/κ ήρωα και  αγωνιστή Derviş Ali Kavazoğlu: «Ο κυπριακός λαός αποτελεί ένα αδιαίρετο σύνολο καθότι Τ/κ και Ε/κ έζησαν και ζουν μαζί σε αυτά τα χώματα για αιώνες. Μαζί όργωσαν τα χωράφια, δίπλα-δίπλα δούλεψαν συντροφικά στους πάγκους εργασίας, δίπλα-δίπλα εργάστηκαν αδελφικά σε πόλεις και χωριά, δίπλα-δίπλα κατοίκησαν αγκαλιασμένοι σε πόλεις και χωριά, μαζί έκλαψαν στις καλές και μαζί θρήνησαν στις κακές μέρες μοιραζόμενοι μια κοινή μοίρα».  Ο κυπριακός λαός δεν έχει να αναμένει τίποτα από τους πολιτικούς κυρίαρχους, είτε ελληνοφώνους, είτε τουρκόφωνους. Τα 50 χρόνια διαμελισμού της Κύπρου, αποδεικνύουν πέρα από κάθε αμφιβολία, ότι η λύση δεν πρόκειται να έρθει από τα πάνω προς τα κάτω. Εμείς, ως κοινότητα αγώνα, παλεύουμε «faşizme karşı omuz omuza», «με ομοψυχία ενάντια στο φασισμό», στην ανισότητα, στον μιλιταρισμό και οικοδομούμε την επανένωση και την ειρήνη.  Από το 2017, δεν κρατάμε το εθνικιστικό φιάσκο της κυβέρνησης Αναστασιάδη, αλλά τα μηνύματα ελπίδας που διατυπώθηκαν από μεγάφωνα στα τουρκικά, τη στιγμή ακριβώς που οι δύο πορείες των Τ/κ και E/κ γυναικών έσμιξαν στο Λήδρας Πάλας στις 8 Μαρτίου, για να τιμήσουν την Παγκόσμια Μέρα της Γυναίκας:  Οι γυναίκες της Κύπρου, μάνες και αδερφές, που οι καρδιές τους είναι γεμάτες με ειρήνη, φέρνουν ελπιδοφόρα μηνύματα.  Kıbrıs’ta barış engellenemez .

Της Σωτηρίας Βανέζη Αύριο στη 1 μ.μ. (τοπική ώρα) το Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη θα ανακοινώσει την απόφασή του σε σχέση με τα προληπτικά μέτρα που ζήτησε η Νότιος Αφρικη ενάντια στο Ισραήλ. Αν και η κύρια εξέταση τού κατά πόσο το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία αναμένεται να διαρκέσει χρόνια, αυτή η προκαταρκτική απόφαση συνιστά ένα εκ πρώτης όψεως εύρημα για το κατά πόσο οι πράξεις του Ισραήλ εμπίπτουν εντός του πλαισίου της Σύμβασης για την Πρόληψη της Γενοκτονίας. Θα αποτελεί επίσης μια σημαντική ένδειξη για τη γενικότερη στάση του ύψιστου δικαστικού οργάνου των Ηνωμένων Εθνών προς το ζήτημα. Φυσικά το ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία ενάντια στον παλαιστινιακό λαό δεν απαιτεί αναγνώριση από κανένα διεθνές δικαστήριο ή θεσμό. Εξάλλου, το Διεθνές Δικαστήριο, όπως και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, δέχονται κριτικές για τη δυτικοκεντρική τους προσέγγιση και για την επιλεκτική τους ευαισθησία στην εφαρμογή των συμβάσεων και συνθηκών που αφορούν σε εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας.  Σε περίπτωση απόφασης εναντίον της Ν. Αφρικής, το Διεθνές Δικαστήριο θα επιβεβαιώσει την κριτική αυτή και ο εκφυλισμός του “διεθνούς συστήματος δικαιοσύνης” θα έχει σφραγιστεί οριστικά. Εάν το Ισραήλ επιβραβευθεί για τη γενοκτονία που διαπράττει από το Διεθνές Δικαστήριο, θα είναι πλέον σαφές ότι το “διεθνές δίκαιο”, που φτιάχτηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με δήθεν σκοπό τη διασφάλιση της παγκόσμιας ειρήνης και την απόδοση δικαιοσύνης σε περιπτώσεις διάπραξης των χειρότερων εγκλημάτων κατά της ανθρωποτητας, είναι εντελώς σαθρό και υπάρχει μόνο για να εξυπηρετεί τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα των δυτικών κρατών και των συμμάχων τους. Εάν το Διεθνές Δικαστήριο διατάξει το οποιοδήποτε προληπτικό μέτρο ενάντια στο Ισραήλ, όπως, π.χ., την παύση της στρατιωτικής του επιχείρησης στη Γάζα, και ακόμη κι αν το Ισραήλ δεν συμμορφωθεί, τότε αυτό θα συνιστά μια νομική και τυπική επιβεβαίωση αυτού που ήδη ξέρουμε. Σε τέτοια περίπτωση, το κίνημα αλληλεγγύης για την Παλαιστίνη θα έχει μια θεσμική αναγνώριση κι έναν ακόμα μοχλό πίεσης ενάντια στο Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τους υπόλοιπους συμμάχους τους. Όποια κι αν είναι η απόφαση του Δικαστηρίου, ο αγώνας για την άμεση και οριστική κατάπαυση του πυρός, για την απελευθέρωση της Παλαιστίνης και για το τέλος στην κατοχή και το καθεστώς απαρτχάιντ, δεν σταματά!

της Miriam Gatt Στις 8 Ιανουαρίου στο Βερολίνο καλλιτέχνες διαδήλωσαν έξω από το ομοσπονδιακό  κοινοβούλιο. Αντιτάχθηκαν στα σχέδια για την εισαγωγή μιας νέας σύμβασης που αφορά όλες τις καλλιτεχνικές χρηματοδοτήσεις, η οποία απαιτεί από τους αιτούντες να συμφωνούν με τον ορισμό του αντισημιτισμού της IHRA (International Holocaust Remembrance Alliance). Ο ορισμός αυτός απαλλάσσει το κράτος του Ισραήλ από κάθε κριτική, αφού συνδέει οποιαδήποτε κριτική στην κυβέρνηση του Ισραήλ με πράξη αντισημιτισμού και είναι, επομένως, ασύμβατος με την ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης. Ως απάντηση στον ορισμό του IHRA, οι διαδηλωτές προέταξαν τον ορισμό που προτείνει το Jerusalem Declaration of Anti-Semitism (JDA), ο οποίος ουσιαστικά διακρίνει τον αντισημιτισμό από την κριτική στον σιωνισμό. Πέρα από τη γενικότερη λογοκρισία, αυτή η νέα συνθήκη καθιστά σχεδόν αδύνατη τη χρηματοδότηση Παλαιστινίων καλλιτεχνών στη Γερμανία. Το Βερολίνο φιλοξενεί μία από τις μεγαλύτερες κοινότητες της παλαιστινιακής διασποράς στην Ευρώπη, που υπολογίζεται σε 300.000.  Η ενέργεια αυτή δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι η Γερμανία έχει μια πολύ συγκεκριμένη στάση ως προς το κράτος του Ισραήλ και έχει ήδη εκφράσει τη στήριξή της ως προς τις κατηγορίες γενοκτονίας που αντιμετωπίζει το δεύτερο στο Διεθνές Δικαστήριο (ICJ). Την ίδια ώρα, επικρατεί μια ιδιόμορφη κατάσταση, όπου ένα από τα βασικά αριστερά ρεύματα στη χώρα, γνωστό ως  Antideutsch, τάσσεται ενεργά υπέρ του Ισραήλ. Από τις 7 Οκτωβρίου, όλα τα κυβερνητικά κτίρια στο Βερολίνο, συμπεριλαμβανομένου του κτιρίου όπου συγκεντρώθηκαν οι διαδηλωτές στις 8 Ιανουαρίου, εξακολουθούν να φέρουν την ισραηλινή σημαία. Η γερμανική «κουλτούρα της μνήμης» (Erinnerungskultur) -η πολιτική για τη μνήμη της γενοκτονίας των Εβραίων από τη ναζιστική Γερμανία- λειτουργεί ως απόλυτο δόγμα προστασίας του Ισραήλ, εξισώνει τους Εβραίους με Ισραηλίτες και αναζωπυρώνει την καταπίεση κατά της οποίας θα έπρεπε να λειτουργεί η πραγματική «μνήμη». Αντί να αναμετρηθούν με τον δικό τους ρατσισμό και τις νεοφασιστικές πολιτικές (όπως, πχ., του ακροδεξιού κόμματος AdF), τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης και οι πολιτικοί κατηγορούν τους Άραβες και Μουσουλμάνους μετανάστες στη Γερμανία για κάτι που αποκαλούν «εισαγόμενο αντισημιτισμό» (imported anti-semitism). Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, οι αρχές του Βερολίνου έχουν επανειλημμένα χαρακτηρίσει τις διαδηλώσεις αλληλεγγύης με την Παλαιστίνη ως αντισημιτικές, πολλές από αυτές απαγορεύτηκαν, ενώ σύμβολα αλληλεγγύης όπως η κεφίγια και η παλαιστινιακή σημαία θεωρούνται αντισημιτικά. Ακόμη, η αστυνομία σε διάφορες περιπτώσεις εισέβαλε σε χώρους ακτιβιστών, έγιναν πολλές βίαιες συλλήψεις και τα φαινόμενα αστυνομικής βίας είναι καθημερινά. Στον πολιτιστικό τομέα και στον ακαδημαϊκό χώρο του Βερολίνου, έγιναν ένα σωρό απολύσεις, ακυρώσεις και εκβιασμοί. Για παράδειγμα, ο πολιτιστικός χώρος Oyoun, ο οποίος στις 4 του Νοέμβρη διοργάνωσε βραδιά πένθους και ελπίδας σε συνεργασία με την οργάνωση Jewish Voice for a Just Peace in the Middle East, έχει πλέον επισήμως αποχρηματοδοτηθεί από τις αρχές. Όλα αυτά έχουν οδηγήσει σε μια ατμόσφαιρα φόβου και σιωπής. Η χρήση της λογοκρισίας στον τομέα των Τεχνών και του Πολιτισμού είναι ένα από τα πρώτα σημάδια μιας άρρωστης δημοκρατίας. Οι καλλιτέχνες πρέπει να έχουν την ελευθερία να ασκούν κριτική στην εξουσία δίχως λογοκρισία και εκφοβισμό.  Σε αυτό το πλαίσιο, μια νέα πρωτοβουλία με όνομα STRIKE GERMANY καλεί τους εργαζόμενους στον χώρο του πολιτισμού να απεργήσουν. Η πρωτοβουλία STRIKE GERMANY απευθύνεται κυρίως σε διεθνείς πολιτιστικούς εργαζόμενους που προσκαλούνται για εκθέσεις, παραστάσεις, φεστιβάλ και πάνελ σε γερμανικά πολιτιστικά ιδρύματα. Η Γερμανία, και ιδιαίτερα το Βερολίνο, επωφελούνται τρομερά από το έργο των εργαζομένων στον χώρο του πολιτισμού, κάτι που την αναδεικνύει ως ένα από τα κέντρα πολιτισμού της Ευρώπης.  Το STRIKE GERMANY ζητά από τους καλλιτέχνες αλλά και την κοινωνία ευρύτερα να αρνηθεί την εργαλειοποίηση του αντισημιτισμού και τον εκφοβισμό από το γερμανικό κράτος. Οι διεθνείς οργανισμοί μπορούν να δείξουν την αλληλεγγύη τους με το να αρνηθούν να συνεργαστούν με γερμανικούς οργανισμούς που δεν ακολουθούν τα αιτήματα της απεργίας και με το να προσφέρουν ευκαιρίες σε όσους έχουν υποστεί ακυρώσεις και εκβιασμούς στη Γερμανία. (υπογράψτε εδώ)  Παράλληλα, η πρωτοβουλία Archive of Silence συγκεντρώνει εδώ περιπτώσεις λογοκρισίας, ακυρώσεις και απειλές αποχρηματοδότησης στη Γερμανία: https://docs.google.com/spreadsheets/d/1Vq2tm-nopUy-xYZjkG-T9FyMC7ZqkAQG9S3mPWAYwHw/edit#gid=1227867224 📷 Hanif Shoaei (@hanifshoaei)

του Χρίστου Αχνιώτη Χτες 11/01/24, ομάδα δικηγόρων που εκπροσωπούν τη Νότιο Αφρική έκανε μια εξαιρετική παρουσίαση ενάντια στη γενοκτονία που συμβαίνει στη διπλανή μας Παλαιστίνη στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η ομάδα παρουσίασε με δομημένο και ξεκάθαρο τρόπο την κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι τώρα ενάντια στον λαό της Παλαιστίνης. Στις αγορεύσεις των δικηγόρων ζωντανεύει η βαρβαρότητα που επιδεικνύει η ισραηλινή κυβέρνηση και ο στρατός της.  Το γεγονός ότι η αγωγή γίνεται από κυβέρνηση χώρας που έχει ίδιαν εμπειρία από καθεστώς απαρτχάιντ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα και τραβά το διεθνές ενδιαφέρον. Βέβαια αυτό θα έπρεπε να είχε γίνει πολύ πριν εκδηλωθεί η επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου. Οι δολοφονίες και οι διώξεις Παλαιστινίων από το κράτος του Ισραήλ και εθνικιστές παραστρατιωτικούς έποικους αποτελούν καθημερινά φαινόμενα εδώ και δεκαετίες.  Η διεθνής κοινότητα φέρει μεγάλο μερίδιο ευθύνης, καθώς άφησε τον παλαιστινιακό λαό να υποφέρει κάτω από απάνθρωπες συνθήκες για πολλές δεκαετίες, συνδράμοντας στην απόγνωση που δημιουργεί την κάθε Χαμάς. Η ανοικτή φυλακή που ονομάζεται Λωρίδα της Γάζας είναι χαρακτηριστική περίπτωση και έχει χαραχτεί στις συνειδήσεις της παγκόσμιας προοδευτικής κοινότητας. Οι διεθνείς κινητοποιήσεις αλληλεγγύης και υπέρ της ειρήνης στην Παλαιστίνη αναμφίβολα αποτελούν χρήσιμο εργαλείο για την υπόθεση που κατέθεσε η Νότιος Αφρική. Ίσως όμως να είναι και αποτέλεσμα των εσωτερικών δυναμικών στην ίδια τη Νότιο Αφρική, της οποίας κάποιοι ηγέτες πρωτοστάτησαν ενάντια στο ρατσιστικό καθεστώς που κυβέρνησε τη χώρα για χρόνια.  Το Ισραήλ αναμένεται να απαντήσει στις κατηγορίες για γενοκτονία -βέβαια η κυβέρνησή του είναι εκπαιδευμένη να μιλά μόνο σε εσωτερικό ακροατήριο και σε ανθρώπους οι οποίοι έχουν μάθει να ακούν μόνο τον εαυτό τους. Το ότι ένα μεγάλο μέρος των Ισραηλινών πολιτών δεν μπορεί να δει τα προβλήματα που προκαλεί το κράτος του στην ίσως πιο καταπιεσμένη εθνική ομάδα παγκοσμίως είναι κάτι για το οποίο δεν ευθύνεται μόνο το ισραηλινό απαρτχάιντ, αλλά και οι κυβερνήσεις χωρών που το βοήθησαν να εξελιχθεί ως τέτοιο.  Η κυπριακή κυβέρνηση και συμπολίτες μας με παρόμοια πολιτική προσέγγιση βλέπουν το Ισραήλ ως μια δημοκρατική χώρα, κάτι το οποίο συμβαίνει τις τελευταίες δεκαετίες, από τότε δηλαδή που κυπριακές κυβερνήσεις αντικρίζουν το Ισραήλ ως επιχειρηματικό και ιδεολογικό εταίρο, ενώ εδώ και χρόνια οι μυστικές υπηρεσίες της γείτονος έχουν ιδιαίτερα προνόμια στα κυπριακά αεροδρόμια και λιμάνια, όπου λειτουργούν ωσάν να βρίσκονται σε δικό τους φέουδο.

Γράφει: Χρήστος Μαραθοβουνιώτης Αυτό που συμβαίνει τις τελευταίες ημέρες με τις δηλώσεις για τον Ακάμα του Προέδρου και του Υπουργού Γεωργίας, των οποίων ηκάθε νέα δήλωση αναιρεί ουσιαστικά την προηγούμενη, θα μπορούσε να εκληφθεί είτε ως αδυναμία να αντιληφθούν και να χειριστούν το θέμα είτε ως προσπάθεια να θολώσουν τα νερά για αυτό που επίκειται να γίνει.  Έδωσε οδηγίες ο Πρόεδρος να ανασταλούν οι εργασίες, γιατί διαπίστωσε και αυτός από τις φωτογραφίες ότι οι δρόμοι είναι όντως πλατιοί! Τρεις ημέρες προηγουμένως ο Υπουργός δήλωνε ότι οι δρόμοι κατασκευάζονται σύμφωνα με τα σχέδια και δεν υπάρχει καμία παρεκτροπή. Μία εβδομάδα μετά ο ίδιος Υπουργός δήλωνε ότι  τα όσα καταγγέλλονται από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις για τον Ακάμα ισχύουν. Την Κυριακή από τις Πάνω Αρόδες ο Πρόεδρος δήλωνε ότι τα έργα είναι σε πλήρη συμμόρφωση με τους όρους της Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης, άρα οι δρόμοι δεν είναι τόσο πλατιοί όσο του είχαν φανεί από τις φωτογραφίες.   Κανένα σχόλιο.  Ας ξεκινήσουμε από τα ασήμαντα: Σε ποια σοβαρή χώρα ο Πρόεδρος, όταν δει φωτογραφίες από την κατασκευή ενός δρόμου και του φανεί ότι είναι πλατύς, δίνει οδηγίες να ανασταλούν οι εργασίες; Στην Κύπρο.  Συνεχίζουμε με τα πιο ασήμαντα: Όταν αναστέλλεις τις εργασίες ενός εργολάβου χωρίς να έχει ευθύνη, σημαίνει ότι θα πρέπει να τον αποζημιώσεις για την καθυστέρηση που του προκαλείς και, αν αυτή η διακοπή θα διαρκέσει μέχρι τον Μάρτιο όπως έχει αναφερθεί, ο εργολάβος θα πρέπει να αποζημιωθεί μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Πού είναι οι ευθύνες για τη διασπάθιση δημόσιου χρήματος; Περνάμε στα σημαντικά: Γιατί κατασκευάζονται οι δρόμοι μέσα στο Δασικό Πάρκο; Οι πρόνοιες του σχεδίου περιλαμβάνουν μόνο επίστρωση του υφιστάμενου οδικού δικτύου με υλικά φιλικά στο περιβάλλον. Αντί αυτού, κατασκευάζονται νέοι δρόμοι με πλάτος 10-12 μέτρων, γίνονται εκσκαφές και επιχωματώσεις μεγάλου βάθους και ύψους και κατασκευάζονται τοίχοι από σκυρόδεμα για τη στήριξή τους. Ήδη οι οικότοποι έχουν υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά από τα έργα που γίνονται και η πλήρης καταστροφή θα επέλθει με την ολοκλήρωσή τους, όταν θα κυκλοφορούν πλέον εκατοντάδες οχήματα κάθε μέρα μέσα στο Δασικό Πάρκο. Μήπως αυτοί οι δρόμοι  θα δώσουν σε ανύποπτο χρόνο και πρόσβαση στις εγκλωβισμένες περιουσίες της Εκκλησίας και άλλων ιδιωτών που βρίσκονται μέσα στο πάρκο, κατά συνέπεια και αναπτυξιακά δικαιώματα, και για αυτό έχουν γεωμετρικά χαρακτηριστικά κανονικών δρόμων;  Αν θυμόμαστε καλά, πάλι σε ανύποπτο χρόνο, λίγες ημέρες πριν από τη λήξη της θητείας της τότε κυβέρνησης, δόθηκε Πολεοδομική Άδεια με εντολή του Υπουργού Εσωτερικών για την ανάπτυξη στις θαλασσινές σπηλιές. Κανένας δεν λογοδότησε για την παρανομία.   Γιατί ο Πρόεδρος έδωσε οδηγίες να συνεχιστούν και να ολοκληρωθούν οι εργασίες για τον δρόμο Λάρας-Τοξεύτρας, ενώ οι υπόλοιπες εργασίες είναι σε αναστολή; Μήπως για να προλάβει ο κοινοτάρχης της Ίνιας να βάλει ομπρέλες στην παραλία της Λάρας το καλοκαίρι που μας έρχεται; Ήταν πάντως ξεκάθαρος στις δηλώσεις του πριν από ένα μήνα: αν δεν του δώσουν άδεια, θα το κάνει παράνομα.   Προβλέπεται η κατασκευή 14 κόμβων διευκολύνσεων, στους οποίους θα υπάρχουν χώροι υγιεινής, αναψυκτήριο και κατάστημα για πωλήσεις αναμνηστικών ειδών. Εκτός από τους χώρους υγιεινής, ποια η ανάγκη των υπόλοιπων χρήσεων; Αυτές οι χρήσεις δεν θα μπορούσαν να βρίσκονται στις κοινότητες για να μπορούν να έχουν κάποια επιπλέον εισοδήματα;   Και επειδή είμαστε στην Κύπρο και γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά  ότι ο έλεγχος που γίνεται από τις αρμόδιες αρχές, τις περισσότερες φορές, είναι επιλεκτικός, κανένας δεν μπορεί να μας πείσει ότι οι κόμβοι δεν θα εξελιχθούν σε κάτι άλλο.  Κλασικό παράδειγμα ο παραλιακός πεζόδρομος της Πολεοδομίας στον Άγιο Τύχωνα, όπου τα μικρά περίπτερα των 20 τ.μ. για τις ανάγκες των λουομένων έχουν μετατραπεί παράνομα από τους ενοικιαστές τους σε κέντρα πολυτελείας των 500-600 τ.μ., και σήμερα ζητούν παρέκκλιση για να νομιμοποιηθούν.     Δυστυχώς η προοπτική να μείνει ο Ακάμας ως έχει και να κηρυχθεί Εθνικό Πάρκο διατηρώντας την ιδιαίτερη οικολογική του αξία φαίνεται να έχει χαθεί. Η μανία των developers να κτίσουν τα πάντα, και η φανερή αδυναμία/απροθυμία των κυβερνώντων να προτείνουν ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξης δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας.

Γράφει: Δημήτρης Δημητρίου Σύμφωνα με στοιχεία της Statista που παρουσιάζει το Euronews Business για το 2022 και που αναδημοσιεύτηκαν στον Οικονομικό Ταχυδρόμο στις 22/11/2023, οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα αμείβονται με τους χαμηλότερους μισθούς σε όλη την ΕΕ. Συγκεκριμένα, ο μέσος ετήσιος μισθός κυμαίνεται στα 26,000 ευρώ (μιλούμε για μέσο όρο και όχι για τον ενδιάμεσο μισθό που είναι κατά πολύ χαμηλότερος). Όσον αφορά την Ευρώπη, η Ισλανδία (η οποία δεν είναι μέλος της ΕΕ) έχει τον ψηλότερο μέσο μισθό που προσεγγίζει τα 74,000 ευρώ. Ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο για την Ελλάδα είναι η μείωση των πραγματικών μισθών (που λαμβάνουν υπόψη τον πληθωρισμό) κατά 0.2%, ενώ τα πραγματικά κέρδη αυξήθηκαν κατά 5,9%. Συνολικά στην ΕΕ οι πραγματικοί μισθοί μειώθηκαν κατά 0,2%, ενώ τα πραγματικά κέρδη αυξήθηκαν κατά 1,9%. Ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας στην Ισλανδία; Μα είναι απλό: Το 90% των εργαζομένων ανήκουν σε συντεχνίες και όλοι σχεδόν οι κλάδοι έχουν συλλογικές συμβάσεις. Στην ΕΕ, όπου παρατηρούμε μειώσεις των πραγματικών μισθών, ο μέσος όρος των μισθωτών που ανήκουν σε συντεχνίες είναι μόλις 23% ενώ παρατηρούμε διαχρονικά μια σταδιακή μείωση της συμμετοχής. Οι στατιστικές του OECD (Organization for Economic Cooperation and Development ), που συμπεριλαμβάνουν τις περισσότερες χώρες του κόσμου, παρουσιάζουν διαχρονικά μια καθοδική πορεία στη συμμετοχή των εργαζομένων στις συντεχνίες. Ενώ το 2000 το ποσοστό συμμετοχής ήταν 20,9%, το 2019 το ποσοστό μειώθηκε στο 15,8%. H μόνη χώρα που αύξησε το ποσοστό συμμετοχής είναι η Ισλανδία. Δεν είναι, βέβαια, όλα μέλι γάλα μέσα στις συντεχνίες (αναφέρομαι γενικά στις πλείστες χώρες της ΕΕ). Αντί της υπέρβασης, του αγώνα ενάντια στο σύστημα, κατέληξαν σ’ έναν αγώνα «μέσα και μαζί με το σύστημα». Η επικράτηση του οικονομισμού σε παγκόσμιο επίπεδο έδωσε ένα νέο προσδιορισμό και μία νέα κατεύθυνση των αγώνων της εργατικής τάξης. Αυτό επηρέασε καταλυτικά τις πρακτικές διεκδίκησης, αφού έχασε τη σημασία της η συλλογική, δυναμική διεκδίκηση στο δρόμο, στο εργοστάσιο, στη γειτονιά. Παρόλες όμως τις αδυναμίες του παγκόσμιου συνδικαλιστικού κινήματος, αυτό που παρατηρούμε ακόμη και σήμερα είναι ένας άμεσος συσχετισμός μεταξύ πραγματικών μισθών και συμμετοχής των εργαζομένων στις συντεχνίες. Όσο πιο μεγάλη είναι η συμμετοχή τόσο πιο ψηλός είναι ο μέσος καθαρός μισθός. Αντίστροφα, μειωμένη συμμετοχή σε συντεχνίες συνδέεται άμεσα με μείωση του πραγματικού μισθού. Εκεί που έχουμε μειώσεις μισθών παρατηρούμε αυξημένα κέρδη σε ποσοστά πέραν του πληθωρισμού.