Articles

Σύντροφος Χ Πώς μια «ακτιβίστρια» που χρηματοδοτήθηκε από τις ΗΠΑ βρέθηκε με Νόμπελ στο χέρι και στο εξώφυλλο του Time Στο θέατρο του παγκόσμιου παραλόγου, οι ρόλοι αλλάζουν. Οι πραξικοπηματίες βαφτίζονται «ηγέτες», οι μαριονέτες «ανεξάρτητες φωνές» και οι υπάλληλοι της Ουάσινγκτον «μαχήτριες της ελευθερίας». Τελευταίο επεισόδιο: το Νόμπελ Ειρήνης 2025 απονέμεται στη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, γνωστή στη Βενεζουέλα ως η φωνή της αντιπολίτευσης και… κάπως λιγότερο γνωστή ως επί χρόνια αποδέκτης εκατομμυρίων δολαρίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όχι, δεν πρόκειται για μυθιστόρημα. Πρόκειται για την ιστορία ενός βραβείου που τελικά – όπως όλα δείχνουν – δεν απονέμεται στην ειρήνη, αλλά σε εκείνους που υπηρετούν με συνέπεια την ίδια γεωπολιτική γραμμή. Από τον Τσάβες στην “ελευθερία made in USA” Η ιστορία ξεκινά το 1999, όταν στη Βενεζουέλα αναλαμβάνει την προεδρία ο Ούγκο Τσάβες. Την εποχή εκείνη: Μέχρι τον θάνατό του το 2013, ο Τσάβες μείωσε τη φτώχεια στο 23%, κατήργησε τον αναλφαβητισμό, εξασφάλισε δημόσια υγειονομική περίθαλψη με 46.000 Κουβανούς γιατρούς, κατέβασε την ανεργία στο 6% και αύξησε τον κατώτατο μισθό κατά 600%. Επίσης, εθνικοποίησε τις πετρελαϊκές εταιρείες – πολλές από τις οποίες ήταν αμερικανικές. Έδιωξε τις στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και μοίρασε τη γη σε φτωχούς αγρότες, με την “εξωφρενική” προϋπόθεση να στέλνουν τα παιδιά τους σχολείο και να έχουν τουαλέτα μέσα στο σπίτι. Η κοινωνική ενσωμάτωση είχε, τελικά, και υδραυλικές προδιαγραφές. Η άλλη όψη της «δημοκρατίας» Απέναντι σε αυτό το μοντέλο κοινωνικής πολιτικής, εμφανίζεται η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, εκπρόσωπος της παραδοσιακής δεξιάς, με μία αποστολή: να επαναφέρει την “ελευθερία της αγοράς” — δηλαδή να επιστρέψει πετρέλαια και εκτάσεις στους λίγους και εκλεκτούς. Η ίδια συγκρότησε και χρηματοδότησε ΜΚΟ που οργανώνουν διαδηλώσεις, απεργίες και – περιστασιακά – πραξικοπήματα. Το αποκορύφωμα ήρθε όταν ένα πραξικόπημα το 2002 φυλάκισε προσωρινά τον Τσάβες και έφερε στο προσκήνιο έναν μεταβατικό ηγέτη, αναγνωρισμένο κατευθείαν από τις ΗΠΑ. Το σχέδιο κράτησε 48 ώρες. Ο λαός βγήκε στους δρόμους, ο Τσάβες αποφυλακίστηκε και η “δημοκρατία των κοστουμιών” κατέρρευσε. Η κα Ματσάδο τότε δήλωνε πως δεν είχε εμπλοκή. Το πρόβλημα είναι ότι, σύμφωνα με στοιχεία, η οργάνωσή της Súmate είχε αναλάβει μέρος της χρηματοδότησης των πραξικοπηματιών. Το 2005 παραδέχτηκε ότι έλαβε εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια από το International Republican Institute, το οποίο συνδέεται άμεσα με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα των ΗΠΑ. Και για να συμπληρωθεί το βιογραφικό, το 2009 επιλέγεται ως «παγκόσμια ηγέτιδα» στο πρόγραμμα World Fellows του Yale. Το 2010, αποκλείεται από τις εκλογές λόγω παραβίασης των κανόνων χρηματοδότησης. Και το 2014, μιλά στο κοινοβούλιο του Παναμά ζητώντας “διεθνή παρέμβαση” για τη “διάσωση της δημοκρατίας”. ΜΚΟ, Δολάρια και “Ακτιβισμός” Μέσα σε όλα αυτά, η Ματσάδο αυτοπροσδιορίζεται ως πολιτική ακτιβίστρια και διευθύντρια ΜΚΟ. Μόνο που από αυτές τις “μη κερδοσκοπικές” δραστηριότητες έχει γίνει εκατομμυριούχος. Στην πράξη, πρεσβεύει ένα κράτος όσο μικρότερο γίνεται – για τους άλλους. Για την ίδια, οι κρατικές και εξωτερικές χρηματοδοτήσεις είναι καλοδεχούμενες. Ένα μοντέλο που έχει εφαρμοστεί με ακρίβεια σε δεκάδες χώρες όπου οι «ανεξάρτητες» φωνές μοιάζουν υπερβολικά πρόθυμες να αναπαράγουν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Και το Νόμπελ πάει σε… ασφαλή χέρια Το 2025, η ίδια κυρία που στήριξε πραξικόπημα, που ευνοήθηκε από κρατικούς αμερικανικούς μηχανισμούς και που υποστηρίζει ξεκάθαρα την ιδιωτικοποίηση του δημόσιου πλούτου, βραβεύεται με το Νόμπελ Ειρήνης. Το περιοδικό TIME την είχε ήδη συμπεριλάβει στους “100 πιο επιδραστικούς ανθρώπους του πλανήτη”, ενώ ο Μάρκο Ρούμπιο – Αμερικανός γερουσιαστής και ένθερμος πολέμιος κάθε αριστερής κυβέρνησης – την χαρακτήρισε «πρότυπο ανθεκτικότητας και πατριωτισμού». (Εννοείται, του δικού τους πατριωτισμού.) Δεν το πήρε ο Τραμπ το Νόμπελ. Το πήρε μια από τις πλέον αφοσιωμένες υπαρχηγούς του. Κι όμως, αυτή η ταινία την έχουμε ξαναδεί. Αν σας φαίνεται υπερβολικό, θυμηθείτε ότι το ίδιο βραβείο έχει δοθεί: Το πρόβλημα δεν είναι ότι τιμούν τους λάθος ανθρώπους. Είναι ότι τιμούν τα λάθος συμφέροντα. Υ.Γ. Μέχρι το 2014, πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια είχαν διοχετευτεί επίσημα από τον αμερικανικό προϋπολογισμό στην αντιπολίτευση της Βενεζουέλας. Και αυτό χωρίς να υπολογίζουμε τις “παράπλευρες” ενισχύσεις από ιδρύματα, ΜΚΟ και think tanks. Αναρωτιόμαστε, λοιπόν: αν αυτή είναι η «ειρήνη» που επιβραβεύει η Δύση, πώς άραγε μοιάζει ο πόλεμος;

Χρίστος Αχνιώτης Με ένα κείμενο που μοιάζει με έκφραση παράνοιας, φορτωμένο με βαθύ ρατσισμό, ο Εράν Κοέν, σύμβουλος του εμπορικού επιμελητηρίου Ισραήλ-Κύπρου, κάνει μια άνευ προηγουμένου επίθεση στις  κοινότητες Μουσουλμάνων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στόχος του κειμένου είναι να συσπειρώσει τον ακροδεξιό χώρο στην Κύπρο μέσα από την ανάδειξη όλων των ακροδεξιών ονειρώξεων. Παρόμοιό του θα μπορούσε να είχε γραφτεί και από το ΕΛΑΜ, το οποίο συχνά αποφεύγει να εκφράζεται τόσο ωμά για λόγους δημοσίων σχέσεων, μέχρι να δυναμώσει ακόμα περισσότερο και να μας δείξει το πραγματικό του πρόσωπο. Χαρακτηρίζοντας τους Μουσουλμάνους ως ακραίους ισλαμιστές και αντιπροσώπους της εγκληματικότητας σε όλη την Ευρώπη, ο Κοέν προσπαθεί να επιστήσει την προσοχή του αναγνώστη στην αύξηση εκδηλώσεων «αντισημιτισμού». Προφανώς αναφέρεται  στους ακτιβιστές στην Ευρώπη που αντιτίθενται στην έξαρση του γενοκτονικού καπιταλισμού που έχει ανατείλει στο Ισραήλ και που έχει ήδη εξαφανίσει μέρος του μουσουλμανικού πληθυσμού στην περιοχή. Και παρόλο που υπάρχουν φασιστικές οργανώσεις στην Ευρώπη με αντισημιτικό πρόσημο, εντούτοις η ευρωπαϊκή ακροδεξιά συνασπίζεται με το σιωνιστικό κράτος, το οποίο τη θεωρεί σύμμαχό του στη μάχη εναντίον των Μουσουλμάνων και στην επέκτασή του ως κράτους.  Μας παρουσιάζει τα δύο εκατομμύρια κατοίκους της Γάζας ως τρομοκράτες με προφανή στόχο να υποστηρίξουμε την γενοκτονία που διεκπεραιώνει με περισσό ζήλο το κράτος από το οποίο προέρχεται, προσθέτοντας ότι αυτά που έχουμε δει να κάνει ο στρατός της χώρας του στη Λωρίδα της Γάζας αποτελούν fake news. Εμείς, βέβαια, έχουμε κάθε λόγο να σκεφτούμε ότι τα όσα έχουν παρουσιάσει Ισραηλινοί στρατιώτες στα σόσιαλ την ώρα που σκοτώνουν ίσως και να μην αποτελούν τις χειρότερες εκφάνσεις της γενοκτονίας, παρόλο που έχουν θεωρηθεί εγκλήματα πολέμου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Κι εκεί που θέλουμε να λύσουμε το Κυπριακό με αποφυγή στρατιωτικής σύγκρουσης με την τουρκοκυπριακή κοινότητα, ο Κοέν μας προτρέπει να περάσουμε το βόρειο μέρος της Κύπρου κάτω από τον έλεγχό μας. Προφανώς προσπαθεί να δελεάσει ακροδεξιά ακροατήρια με τη στρατιωτική υπεροπλία του Ισραήλ, του οποίου η Κύπρος ήδη αποτελεί  στρατιωτικό συνεργάτη.  Φυσικά, δεν υπάρχει περίπτωση να συγκρουστεί το Ισραήλ με την Τουρκία για την Κύπρο, απλώς ο κύριος αυτός ρίχνει ένα καρότο στον Ελληνοκύπριο ακροδεξιό για να τον συσπειρώσει με το κράτος του, με στόχο να διατηρηθεί και να επεκταθεί περαιτέρω η συνεργασία Ισραήλ – Κυπριακής Δημοκρατίας. Με το κείμενο αυτό, ο Κοέν επιδιώκει στενότερες σχέσεις με το ακροδεξιό ελληνοκυπριακό κατεστημένο, το οποίο ασκεί πολιτική από το προεδρικό μέγαρο και τα κόμματα της δεξιάς.  Διερωτάται κάποιος αν αυτό το κείμενο αποτελεί παράνοια κάποιου ατόμου ή κρατική πολιτική του Ισραήλ, ή και τα δύο μαζί. Εν πάση περιπτώσει, αυτό μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα τις ακροδεξιές στρατηγικές και τους συνασπισμούς που  εφαρμόζονται στην περιοχή μας, καθώς οι άνθρωποι στη Λωρίδα της Γάζας λιμοκτονούν ως μέρος μιας σχεδιασμένης γενοκτονίας με φανερά πλέον στοιχεία ολοκαυτώματος – τα οποία βέβαια ευφραίνουν μέρος της ελληνοκυπριακής ακροδεξιάς και όχι μόνον. Παρόλο που ο αρθρογράφος εμφανίζεται σαν ένας άτσαλος ρατσιστής, εντούτοις το κείμενό του είναι έντεχνα πατερναλιστικό και μέσα από αυτό διαχέεται η ισχύς της χώρας που μας έχει μετατρέψει σε προτεκτοράτο, και που ήδη απολαμβάνει την επίσημη υποστήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στη γενοκτονία ενάντια στους Παλαιστίνιους. 

του Σύντροφου Χ Η διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ: Όταν ο καταναλωτής πληρώνει για να… ελπίζει Σε μια εποχή που η ενεργειακή κρίση έχει αναδείξει την ανάγκη για ουσιαστικό σχεδιασμό και διαφάνεια, το πολυσυζητημένο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ μοιάζει περισσότερο με επεισόδιο σουρεαλιστικής σάτιρας παρά με σοβαρό ευρωπαϊκό project. Ο “Great Sea Interconnector”, όπως βαφτίστηκε μεγαλόπρεπα, υποτίθεται πως θα φέρει ενεργειακή ασφάλεια και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Αυτό που φέρνει μέχρι στιγμής, όμως, είναι διεθνείς έρευνες, γεωπολιτικές εντάσεις, αδιαφανείς απαιτήσεις και έναν λογαριασμό που φτάνει στον απλό καταναλωτή πριν πέσει καν ο πρώτος βράχος στον βυθό της Μεσογείου. Το μόνο που καταφέρνει μέχρι στιγμής «το μεγαλύτερο ενεργειακό έργο της ανατολικής Μεσογείου» πάντως, είναι η κινητοποίηση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO). Η υπόνοια κακοδιαχείρισης και ενδεχόμενων εγκληματικών πράξεων γύρω από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση (σχεδόν €657 εκατ.) δημιουργεί εύλογες ανησυχίες: πόσο διαφανές είναι τελικά αυτό το έργο; Ποιος ελέγχει τι, και για λογαριασμό ποιου; Ο ελληνικός ΑΔΜΗΕ ζητά από την Κύπρο 125 εκατομμύρια ευρώ προκαταβολή για ένα έργο που δεν έχει ακόμα ξεκινήσει. Η απαίτηση συνοδεύεται από ασάφειες ως προς το χρονοδιάγραμμα και τη δομή του έργου. Με άλλα λόγια: ζητούν από τους Κύπριους πολίτες να πληρώσουν εκ των προτέρων, για κάτι που μπορεί να μη γίνει ποτέ ή να ολοκληρωθεί σε δέκα χρόνια. Πότε ξανά είδαμε καταναλωτές να χρηματοδοτούν υποδομές ιδιωτικού ή ημικρατικού χαρακτήρα προκαταβολικά, χωρίς καν ρήτρα υλοποίησης; Η Ελλάδα, με το ακριβότερο ρεύμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (σύμφωνα με επίσημα στοιχεία Eurostat), καλείται να λειτουργήσει ως “ενεργειακή γέφυρα” προς την Κύπρο. Είναι απορίας άξιο πώς ένα κράτος, που δεν μπορεί να προσφέρει φθηνή ενέργεια στους ίδιους του τους πολίτες, θα αποτελέσει πηγή σταθερότητας και μείωσης τιμών για άλλες χώρες. Θα τροφοδοτεί την Κύπρο με ρεύμα χρυσού; Την ίδια στιγμή που το Ισραήλ βρίσκεται διεθνώς κατηγορούμενο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα, με δεκάδες χιλιάδες θύματα αμάχων, η κυπριακή κυβέρνηση  επιλέγει να εμβαθύνει στρατηγική συνεργασία μαζί του. Η επιλογή αυτή εγείρει σοβαρά ηθικά ερωτήματα: είναι η γεωστρατηγική σκοπιμότητα υπεράνω των αρχών; Μπορεί η Κυπριακή Δημοκρατία  να δηλώνει “ουδέτερη”, ενώ την ίδια στιγμή υπογράφει ενεργειακές συμφωνίες με ένα κράτος που βρίσκεται υπό διεθνή νομικό και ηθικό έλεγχο; Η Τουρκία, προβλέψιμα, αντέδρασε έντονα, απειλώντας ακόμα και με παρεμπόδιση του έργου μέσω στρατιωτικών μέσων, ισχυριζόμενη ότι παραβιάζει τη θαλάσσια δικαιοδοσία της. Το αποτέλεσμα; Ακόμα μεγαλύτερη αστάθεια σε μια ήδη εύφλεκτη περιοχή, όπου κάθε τεχνικό έργο μετατρέπεται αυτόματα σε πεδίο αντιπαράθεσης — και όχι απλώς μεταξύ κρατών, αλλά μεταξύ στρατιωτικών συνασπισμών. Αν όλα τα παραπάνω σας φαίνονται αρκετά, προσθέστε και το εξής: η ίδια η κυβέρνηση εμφανίζεται διχασμένη. Ο Υπουργός Οικονομικών δηλώνει ότι το έργο δεν είναι βιώσιμο, ενώ ο Υπουργός Ενέργειας το υπερασπίζεται με πάθος. Η πολιτική ηγεσία ενός κράτους που καλείται να επενδύσει εκατομμύρια σε υποδομές δεν έχει κοινή γραμμή για το αν αξίζει καν να τις κάνει. Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης ίσως ήταν, στα χαρτιά, μια εξαιρετική ιδέα: ενεργειακή ανεξαρτησία, ευρωπαϊκή σύγκλιση, πράσινη μετάβαση. Όμως στην πράξη, εξελίσσεται σε ένα μείγμα γεωπολιτικού ρίσκου, ηθικών διλημμάτων, αδιαφάνειας και καταχρηστικής οικονομικής επιβάρυνσης του πολίτη. Η μεγάλη ειρωνεία; Το έργο αυτό υποτίθεται πως γίνεται “για το καλό μας”. Αλλά μέχρι στιγμής, οι μόνοι που φαίνεται να πληρώνουν, χωρίς να κερδίζουν τίποτα, είναι οι ίδιοι οι πολίτες. Ίσως, τελικά, δεν είναι θέμα καλωδίου. Είναι θέμα μυαλού.

της Μαρίας Χατζημιχαήλ Ως συνέχεια του εθνικιστικου παροξυσμού σχετικά με την έκδοση «(Στις πέτρες) – Εδώκαμέν σας την αναπνοή μας τζιαι εψιθυρίσετέ την πίσω στο χώμα» η οποία εσυνόδευσε την κυπριακή συμμετοχή στη 19η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής στη Βενετία, κάποιοι, για οικολογικούς, και όχι πολιτικούς λόγους, βγήκαν να πουν ότι η έκδοση υπονομεύει όλη τη δουλειά που έγινε ενάντια στη λατόμευση και καταστροφή του Πενταδακτύλου.  Εν εύκολο να κάμνεις καμπάνια για τα βουνά ποτζεί, που καταστρέφουν οι άλλοι. Τζιαι πιο δύσκολο να κάμνεις καμπάνια για τα βουνά ποδά, που καταστρέφουν οι «δικοί σου». Έννεν ότι οι δικές μας οι πέτρες εν φκαλμένες με οικολογικές πρακτικές. Φκάλουμε πέτρες τζιαι διαλύουμε φαράγγια, εκτοπίζουμε νυχτοπάππαρους. Αλλά τα δικά μας λατομεία εχώσαμεν τα μέσα σε κάτι χωρκά «τούρτζικα». Διαλύουμε τζαι εμείς τη γη τους για να μεν ξανάρτουν πίσω, ούτε τζείνοι, ούτε νυχτοπάππαροι.  Φυσικά, τα προσχήματα περί οικολογικών ευαισθησιών εν εκρατήσαν πολλά: «η περιβαλλοντική καταστροφή δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Την ίδια στιγμή, η πιθανή διακίνηση αδρανών υλικών μέσω του οδοφράγματος της Μιας Μηλιάς δημιουργεί νέο ‘πονοκέφαλο’ για τις Αρχές» αναφέρει σχετικό δημοσίευμα στην εφημερίδα Φιλελεύθερος. Το κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο Σύνδεσμος Λατόμων θέλουν λύση στο «πρόβλημα» πριν ανοίξει η Μια Μηλιά που εννά διευκολύνει την μεταφορά της παράνομης taşlar. Όπως αναφέρουν οι επιμελήτριες της έκδοσης,, οι πέτρες, ακολουθούν τις διαλεκτικές ανησυχίες της γης, τζαι «μετατρέπουνται σε φορείς που μας παροτρύνουν να εστιάσουμε σε αυτό που ‘κάνουν’ ή ‘λένε’, αντί σε αυτό που ‘είναι’. Οι πέτρες, ενσωματωμένες μέσα στις κοινότητές τους, φέρουν ζωτικές σχέσεις που συντηρούν τα διατροφικά τοπία, ενώ παράλληλα κουβαλούν συλλογικές αφηγήσεις χαραγμένες στη γη.  […] Στη σημερινή εποχή (Capitalocene), η περιοχή (της Ανατολικής Μεσογείου) γίνεται μάρτυρας όχι μόνο των μεταβιομηχανικών μετασχηματισμών που κατακερματίζουν κοινότητες και τη γη μέσω συστημάτων εκμετάλλευσης, αλλά και της διάρρηξης αυτών των σχέσεων από την αποικιακή, γενοκτονική και οικοκτονική βία που εκτοπίζει ανθρώπους και στρατιωτικοποιεί οικολογίες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι πρακτικές της ξερολιθιάς αντιτάσσονται στα συστήματα απαλλοτρίωσης και οικολογικής υποβάθμισης, υπερασπίζοντας, αντίθετα, ένα σύστημα αξιών ριζωμένων στη συλλογική φροντίδα και τη δίκαιη πρόσβαση στη γη.» Η επιστροφή λοιπόν στις γλώσσες των κοινοτήτων, σε πρακτικές φροντίδας (care), τζαι μια κατανόηση της πέτρας, της γης ως μέρος της κοινής μας ιστορίας, γεωλογικής, οικολογικής αλλά τζαι κοινωνικής τρίζει θεμέλια. Ζει σ’ όλο το νησί μας η Άντρολύκου. Κι απλώνουμε τα χέρια μας με τις ουλές των χειροπέδων, για τη θερμή χειραψία που θα ζεστάνει την αναπνοή μας κάτ’ άπ’  την ίδια στέγη, στο  ίδιο τζάκι, για  να  φιλούμε τις πληγές μας σ’ ένα συμπόσιο νοσταλγίας κι όλοι μαζί να τραγουδούμε μεθυσμένοι από χαρά: «Βλαστοί της ίδιας γης ανηφορίζουμε στον ήλιο, που δε χάραξε ποτέ μια “Πράσινη Γραμμή” μέσα στην έκταση του κόσμου. Γραμμή κι ορόσημο ζωής, η Προκοπή κ’ η Ειρήνη». Tεύκρος Ανθίας Κυπριακή Τραγωδία, 1965 Το ποίημα «Η ιστορία του αμμαθκιού που ποσσιεπάζει» του Άδωνι Φλωρίδη, στο κλείσιμο της ταινίας Tongue (στο λεπτό 53:53). Σκηνές από τα χωριό Αντρολύκου τζιαι τα λατομεία της περιοχής.