Articles

Του Χρήστου Μαραθοβουνιώτη Αυτό που συμβαίνει σήμερα με την κατασκευή των δρόμων στο πάρκο του Ακάμα αποτελεί τα προεόρτια της μεγάλης καταστροφής που θα γίνει όταν θα ολοκληρωθούν οι δρόμοι και τα υπόλοιπα έργα που σχεδιάζονται να γίνουν.  Ως εκ τούτου, το να συζητούμε αν κάποιοι από αυτούς είναι πιο πλατιοί από ό,τι πρότεινε η περιβαλλοντική αρχή μάλλον δεν έχει και πολύ νόημα.  Η ουσία ήταν να μην γίνουν ποτέ και να μπορούσε ο Ακάμας να γίνει ένα πραγματικό Εθνικό Πάρκο. Ένα οικοσύστημα, ένας βιότοπος με την ιδιαίτερη του οικολογική αξία, που θα παραμένει ελάχιστα επηρεασμένο από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και στο οποίο θα διατηρείται η ποικιλομορφία οικολογικών, βιολογικών, γεωμορφολογικών και αισθητικών στοιχείων. Να αποτελεί οριοθετημένη περιοχή που προστατεύεται από ειδικούς νόμους προκειμένου να διαφυλαχτεί η μοναδικότητα του φυσικού πλούτου. Αυτός είναι ο ορισμός ενός πραγματικού Εθνικού Πάρκου, που μάλλον αυτή τη στιγμή, σε ό,τι αφορά τον Ακάμα,  αποτελεί απλώς ένα ανεκπλήρωτο όνειρο για το οποίο δούλεψαν και αγωνίστηκαν  οι περιβαλλοντικές οργανώσεις για δεκαετίες.   O Ακάμας μέχρι πρόσφατα ήταν το κομμάτι της αξιοπρέπειας που μας παρέμεινε, τώρα γίνεται η Κύπρος που μας πληγώνει.

Του Χρίστου Αχνιώτη Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του κινήματος Ως Δαμέ πριν λίγα χρόνια τέθηκε το ζήτημα της απαγόρευσης των διαδηλώσεων των προοδευτικών και ριζοσπαστικών δυνάμεων στην Κύπρο. Ήταν κάτι στο οποίο στόχευσε η κυβέρνηση Αναστασιάδη χωρίς επιτυχία. Η μεγάλη πορεία των Ως Δαμέ και η διαδήλωση στη Λήδρας για τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων τότε ανέστειλαν τις φιλοδοξίες του ακροδεξιού προέδρου να θέσει και να καθιερώσει απαγορεύσεις στην πολιτική αντίσταση των προοδευτικών πολιτών.   Το ίδιο συμβαίνει και με τις διαδηλώσεις υπέρ των Παλαιστινίων στη Δύση, καθώς σχεδόν όλες οι κυβερνήσεις της στοχεύουν στην αποστέρηση δημοκρατικών δικαιωμάτων από τους πολίτες που οργανώνουν δράσεις με  προοδευτικό πρόσημο. Στο μυαλό των δυτικών ελίτ η ποινικοποίηση των προοδευτικών και ριζοσπαστικών κινημάτων καιροφυλακτεί εδώ και χρόνια, ενώ διάφοροι συντηρητικοί πολιτικοί ακούγονται σαν αυτούς που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν ως «τριτοκοσμικούς μουλάδες», κυρίως όσοι θέλουν τον ισραηλινό στρατό να δρα ανεξέλεγκτα ενάντια σε έναν εξαθλιωμένο λαό.   Την ίδια στιγμή, οι δυτικές ελίτ συνδράμουν  στην επιτυχία της ισραηλινής προπαγάνδας σε διεθνές επίπεδο. Οι μεγάλες εταιρείες μέσων ενημέρωσης και οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν λάβει θέση υπέρ του δικαιώματος του Ισραήλ να αμύνεται και να επιτίθεται, όπως βλέπουμε να συμβαίνει εδώ και μέρες με τη γενοκτονία στη Λωρίδα της Γάζας. Βέβαια είναι αυτονόητο ότι, όταν οι πανίσχυροι οργανισμοί των μέσων ενημέρωσης βομβαρδίζουν την κοινή γνώμη με fake news με αποτέλεσμα οι πολίτες να στερούνται ουσιαστικές πληροφορίες, τότε αυτή αρχίζει να διαμορφώνεται ανάλογα. Εν πάση περιπτώσει συμβαίνει κάτι που μπορεί να αποτελεί κάτι καινούργιο ή να φαίνεται  τουλάχιστον ως κάτι καινούργιο: η αποστέρηση του δικαιώματος της ελεύθερης πολιτικής έκφρασης και  διαμαρτυρίας συμβαίνει τόσο για τοπικά όσο και για διεθνή ζητήματα, δημιουργώντας ένα νέο τοπικό και παγκόσμιο κλίμα, μέσα στο οποίο διαμορφώνεται όλο και περισσότερο ένα καθεστώς ποινικοποίησης των κινημάτων και της δημοκρατίας με ορίζοντα την ποινικοποίηση της γνώμης.  Η προσπάθεια του Ισραήλ να χρησιμοποιήσει την επίθεση της Χαμάς για να δικαιολογήσει την εκδίωξη των Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας φαίνεται να μην πετυχαίνει, είτε γιατί ο παλαιστινιακός πληθυσμός αποφάσισε να παραμείνει στον τόπο του και να πεθάνει εκεί, είτε γιατί η Αίγυπτος δεν ανοίγει τα σύνορα για έξοδο προς τα εκεί. Σε αυτό σημαντικό ρόλο διαδραματίζει όμως και η κινητοποίηση της παγκόσμιας προοδευτικής κοινότητας, η οποία βλέπει ότι η επιβίωση και βελτίωση της ζωής των Παλαιστινίων αποτελεί ουσιώδες ζήτημα για την υπόλοιπη ανθρωπότητα, που θεωρεί ότι το καθεστώς απαρτχάιντ του Ισραήλ πρέπει να δώσει τη θέση του σε ένα δημοκρατικό καθεστώς κι ότι πρέπει επιτέλους να επιτραπεί στους Παλαιστίνιους να έχουν το δικό τους αυτάρκες κράτος. Αυτά που έχει υποστεί ο παλαιστινιακός λαός είναι τόσα πολλά που η κυβέρνηση του Ισραήλ δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από το Ολοκαύτωμα, κάτι που και η ίδια και οι προπαγανδιστές της έκαναν ώς τώρα. Επίσης, η αυθαίρετη χρήση του όρου «αντισημίτης» από την ισραηλινή πολιτική ηγεσία χρησιμοποιείται σε πολύ μεγάλο βαθμό για να αποτρέψει την ήδη διαμορφωμένη εντύπωση ότι το κράτος του Ισραήλ είναι ο κύριος αίτιος της κρίσης. Από την άλλη, έχουν ήδη αρχίσει να ακούγονται πολλές φωνές που ονομάζουν αυτό που συμβαίνει στη Λωρίδα «γενοκτονία» , ανάμεσα στις οποίες δρα και η παγκόσμια προοδευτική κοινότητα των Εβραίων.  Οι μαζικές εξώσεις Παλαιστινίων από τη γη τους με τη βοήθεια του ισραηλινού στρατού αποτελούν ντροπή και για την υπόλοιπη ανθρωπότητα. Η δε ανοχή που επιδεικνύουν διάφορες διεφθαρμένες κυβερνήσεις, όπως η κυπριακή με τη στάση της στον ΟΗΕ για την ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα, είναι και εξοργιστική.  Είναι, επίσης, ξεκάθαρο ότι στις όποιες υπέρ του Ισραήλ εκδηλώσεις κυριαρχεί η ιδεολογία του απαρτχάιντ και η απάνθρωπη πολιτική κουλτούρα υπέρ της καταπίεσης των Παλαιστινίων. Δες για παράδειγμα τη διαδήλωση Ισραηλινών στη Λάρνακα και ποιοι Ελληνοκύπριοι πολιτικοί έλαβαν μέρος. Το ίδιο παρατηρούμε και στις -πολύ μικρές ομολογουμένως- διαδηλώσεις υπέρ του Ισραήλ παγκοσμίως, το ίδιο και σε παρεμβάσεις υποστηρικτών της ισραηλινής πολιτικής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.  Η συλλογική δράση υπέρ του δικαιώματος των Παλαιστινίων για ελευθερία και αυτοδιάθεση είναι καθήκον όλης της ανθρωπότητας, κι αυτό φαίνεται να συμβαίνει στην πράξη με τις πολυπληθείς, καθημερινές διαμαρτυρίες σε πολλά μέρη του πλανήτη.

Του Αντώνη Αντωνίου* Ο Erol Yücesoy γεννήθηκε το 1941 στη Νήσου, όπου υπηρετούσε εκείνη την εποχή ο κτηνίατρος/χειρουργός πατέρας του.  Το 1953 πήγε για ένα χρόνο σε τουρκικό σχολείο, όμως τον έπεισε ο αδελφός του να πάει στην Αγγλική Σχολή (ΑΣ), αφού την θεωρούσε το καλύτερο σχολείο. Ήταν επίσης το πιο φθηνό σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης με δίδακτρα μόνο £9 τον χρόνο.  Πράγματι ο Erol βρήκε στην ΑΣ ένα πολύ καλό περιβάλλον. Εξαιρετικοί καθηγητές που είχαν στενές σχέσεις με τους μαθητές και πολύ καλό ακαδημαϊκό επίπεδο. Ο Erol ενθουσιαζόταν και με τις εξωσχολικές δραστηριότητες, στις οποίες ήταν πολύ δραστήριος: Έπαιζε καλαθόσφαιρα και πετόσφαιρα, ήταν αθλητής στίβου και, πάνω απ’ όλα, ήταν αρχηγός της ομάδας ποδοσφαίρου. Με ενθάρρυνση από τους καθηγητές του έγραφε στο περιοδικό της Σχολής, τόσο στα Αγγλικά όσο και στα Τουρκικά.  Στην ΑΣ ο Erol βρήκε μια καλά δεμένη κοινότητα και ένα ασφαλές περιβάλλον, παρόλο που το 1954-60, όταν ήταν μαθητής, ήταν μια πολύ δύσκολη περίοδος. Η καταπληκτική πλειοψηφία των Ε/κ μαθητών ήταν φιλικοί: «Μόνο ένα 10% δεν ήταν τόσο φιλικοί – απλά μας απέφευγαν».  Τα ταραγμένα χρόνια Εκείνη την εποχή η ΑΣ βρισκόταν κάτω από τον αυστηρό έλεγχο του Διευθυντή Griffin, για τον οποίο ο Erol λέει: «Ήταν αυταρχικός και αδίστακτος. Όταν ήρθε στη Σχολή είχε ήδη αρχίσει τη δράση της η ΕΟΚΑ. Οι απόψεις του ήταν ταυτόσημες με του κυβερνήτη Harding».  Όμως οι μαθητές, όπως και ο Erol, ένιωθαν ότι στη Σχολή υπήρχε εμπιστοσύνη. Έτσι, όταν διαπίστωσε τη Δευτέρα 5 Μαρτίου 1956 ότι την προηγούμενη Παρασκευή τοποθετήθηκε βόμβα στην τάξη του ένιωσε βαθιά απογοήτευση – ούτε θυμό ούτε μίσος. «Είναι μετά από χρόνια που συνειδητοποίησα πόσο αδίστακτη πράξη ήταν», λέει ο Erol. Τότε ένιωσε απογοήτευση, διότι για το υπόλοιπο της χρονιάς υποχρεώθηκαν να κάνουν μάθημα στην κρύα Αίθουσα Εκδηλώσεων. Ίδια ήταν τα συναισθήματά του όταν η ΕΟΚΑ προσπάθησε να κάψει την Αίθουσα Εκδηλώσεων, όταν κυκλοφορούσαν φυλλάδια ή όταν αναγράφονταν συνθήματα στους πίνακες των τάξεων.  Δηλώνει ότι ως Τουρκοκύπριος είχε επίγνωση του Τουρκισμού του, όπως τον αποκαλεί. Οι συνθήκες όμως που επικρατούσαν στη Σχολή δεν ενθάρρυναν την ανάπτυξη του εθνικισμού. Έτσι, δεν ήταν ο Τουρκισμός το κυρίαρχο στοιχείο της ταυτότητας του Erol αλλά η ιδιότητά του ως μαθητής της ΑΣ: «Δεν είχαμε αναπτυγμένα εθνικιστικά αισθήματα. Ποτέ δεν πέρασε από το μυαλό μας για αντίποινα. Εκτιμούσαμε πολύ τους Ε/κ συμμαθητές μας. Η φιλία μας ήταν πολύ δυνατή και δεν νιώθαμε τότε ότι κινδυνεύαμε». Δείχνει με μεγάλη χαρά φωτογραφίες με συμπαίκτες του στις ποδοσφαιρικές ομάδες (όπου ήταν αρχηγός). Ιδιαίτερα όμως στέκεται στην εκδρομή με ποδήλατα από τη Λευκωσία στην Κερύνεια με Ε/κ και Μαρωνίτες φίλους του, τον Πεππή, τον Πανίκκο και τον Αντρέα. Στα Κόκκινα Με την αποφοίτησή του το 1960, ο Erol βρήκε εύκολα δουλειά σε τράπεζα, την Türk Bankası, όμως το 1962 φεύγει για την Άγκυρα, όπου γράφεται στο Πανεπιστήμιο. Τα γεγονότα του 1963-64 τον βρίσκουν δευτεροετή φοιτητή. Οι δολοφονίες, οι θάνατοι και η βία της περιόδου εκείνης επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης του. Ο ίδιος πιστεύει ότι «όταν είσαι μειοψηφία, βλέπεις την πλειοψηφία οπλισμένη, πολύ πιο δυνατή, νιώθεις φόβο. Υπάρχει αβεβαιότητα και βρίσκεσαι σ’ ένα αδιέξοδο. Αυτές οι συνθήκες μου ξύπνησαν εθνικιστικά αισθήματα και ένιωθα την ανάγκη να αντιδράσω». Είναι τούτη την εποχή που αρχίζουν να αναπτύσσονται τα εθνικιστικά αισθήματα στον Erol. Αυτά τα αισθήματα εθνικισμού και πίκρας δυνάμωσαν όταν βρέθηκε στα Κόκκινα. Από την άλλη, υπάρχουν Τ/κ που διατυπώνουν την άποψη ότι η εμπειρία των Κοκκίνων έσπρωξε αρκετούς από τους Τ/κ εθελοντές προς τα αριστερά, καθώς εκτίμησαν πως τα γεγονότα του 1964 υποδαυλίστηκαν από τον ιμπεριαλισμό, ο οποίος επηρέασε τις κυρίαρχες ομάδες και στις δύο κοινότητες. Είναι ενδιαφέρουσες οι τοποθετήσεις ανθρώπων όπως ο Hüseyin Angolemli, Özker Özgür, Naci Talat και Alpay Durduran. Την άνοιξη του 1964, ο Erol κατατάσσεται εθελοντικά μαζί με πεντακόσιους άλλους φοιτητές σε σώμα για να έρθει στα Κόκκινα. Περνά από εντατική εκπαίδευση για ενάμιση μήνα σ’ ένα χωριό 50 χιλιόμετρα έξω από την Άγκυρα: «Ήμασταν όλοι εθελοντές», λέει. «Κανένας δεν μας υποχρέωσε. Κάποιοι Τ/κ φοιτητές αρνήθηκαν να καταταχθούν. Πιθανόν να φοβήθηκαν. Φύγαμε από τη Μερσίνα και δεν μας συνόδεψαν Τούρκοι αξιωματικοί. Όλοι μεταφέραμε οπλισμό». Ο Erol αναφέρει: «Χρησιμοποιήσαμε διαφόρων ειδών βάρκες. Κάποιες ήταν παλιές και έμπαζαν νερά. Εγώ μαζί με είκοσι άλλους ήμασταν πάνω σε πολεμικό πλοίο. Ήμασταν χωρισμένοι σε πέντε ομάδες mücahit, κάθε ομάδα με τον υπεύθυνό της. Μας σκόρπισαν κατά μήκος της πρώτης γραμμής αντιπαράθεσης. Εγώ τοποθετήθηκα στα δυτικά, προς τη μεριά του Παχύαμμου». Ψάχνοντας στα αρχεία των ε/κ εφημερίδων δεν φαίνεται να καταγράφεται αυτή η είσοδος Τ/κ φοιτητών την άνοιξη του 1964. Υπάρχουν μόνο αναφορές το καλοκαίρι του 1964 για ύπαρξη Τούρκων στα Κόκκινα, τους οποίους αποκαλούν «γιουρούκηδες». Όταν έφτασαν στα Κόκκινα η πλειοψηφία των κατοίκων δεν μιλούσε Τουρκικά και, κατά την παραμονή τους εκεί, άρχισαν να διδάσκουν τους κατοίκους την τουρκική γλώσσα.  Ο Erol παρέμεινε στα Κόκκινα σχεδόν δύο χρόνια. Αυτό που ξεχώρισε σ’ αυτή την εμπειρία του ήταν η έλλειψη φαγητού. Έτρωγαν φασόλια, λουβιά, πατάτες και λίγο ψωμί, και συχνά παραπονιούνταν στον Διοικητή.  Λέει χαρακτηριστικά: «Συχνά, όταν μαγείρευαν οι Ε/κ από την άλλη πλευρά και οι μυρωδιές έρχονταν προς το μέρος μας, αυτό ήταν μαρτύριο. Η απόστασή μας ήταν μικρή, γύρω στα 150 μέτρα. Γνώριζαν οι Ε/κ για την έλλειψη φαγητού. Μια φορά κάποιος Ε/κ στρατιώτης στάθηκε απέναντί μας και κρατούσε επιδεικτικά ένα ολόκληρο κοτόπουλο και μας φώναζε: ‘‘Ρε, θέλεις πουλί να φάεις;’’. Νερό είχαμε, αλλά όχι ζεστό νερό για μπάνιο. Μόνο το καλοκαίρι κάναμε μπάνιο, στη θάλασσα».  Στα Κόκκινα ο Erol έκανε και τον μεταφραστή στον Διοικητή και ήταν ο σύνδεσμος με τους στρατιώτες του ΟΗΕ. Μετά από παραμονή 15 περίπου μηνών, μια μέρα τον φώναξε ο Διοικητής του και του είπε να φύγει από τη δυτική πλευρά και να πάει στην ανατολική, διότι θα έρχονταν Φινλανδοί ειρηνευτές με πέντε φορτηγά με τρόφιμα που τα έστελνε ο Μακάριος. Έπρεπε να τους δώσει οδηγίες να τα αφήσουν κοντά στη γραμμή αντιπαράθεσης.  Όμως οι υπεύθυνοι των ομάδων διαφωνούσαν και ήθελαν να απορρίψουν την προσφορά του Μακαρίου. Αμέσως ο στρατιώτης του ΟΗΕ τούς ξεκαθάρισε ότι δεν τον ενδιαφέρει, ούτε τι είπαν οι υπεύθυνοι των ομάδων, ούτε τι σκέφτονταν. Αυτός,

✍Άφοος του Θεού & Σκαλαπούνταρος Διαβάσαμε το μακροσκελές πόνημα του διευθυντή ψηφιακών μέσων του Άλφα, Νικόλα Ζαννέττου, και δεν μπορέσαμε παρά να ενδώσουμε στον πειρασμό να διερευνήσουμε μαζί του το φαινόμενο της απουσίας δημόσιας συζήτησης για την «ακροαριστερά». Οφείλουμε να  συγχαρούμε τον Ζαννέττο για την αναγνώριση της κανονικοποίησης της ακροδεξιάς. Στη συνέχεια όμως, το κείμενό του βρίθει ανακριβειών, αοριστολογιών και χιλιοειπωμένων κλισέ. Γράφει λοιπόν ο Ζαννέττος: Κατ’ αρχάς, ο γράφων μιλά γενικά και αόριστα για «ακροαριστερά», διαπιστώνοντας μάλιστα άνοδό της, χωρίς να μας λέει ποια είναι αυτή ακροαριστερά που ανεβαίνει και πώς. Έχει κερδίσει κάποια ακροαριστερά βουλευτικό έδρανο και δεν το γνωρίζουμε; Ή κυκλοφορεί κάποια δημοσκόπηση που επιβεβαιώνει αυτή την τάση; Γιατί επί του πολιτικού πεδίου, το μόνο αριστερό κόμμα της Κύπρου έχει συρρικνωθεί κατά 11% από τις βουλευτικές εκλογές του 2011 μέχρι αυτές του 2021. Και τι χαριτωμένο να γράφει ότι η ακροδεξιά απασχόλησε περισσότερο τον δημόσιο διάλογο γιατί «ήταν πολύ εύπεπτο λόγω της ατζέντας της εποχής». Όπου «εύπεπτο», μπορούμε να βάλουμε ας πούμε τα ρατσιστικά πογκρόμ, τις δολοφονικές ενέδρες σε μετανάστες ντελιβεράδες, τις επαναπροωθήσεις σαπιοκάραβων στη θάλασσα κλπ. «Εύπεπτα» θέματα… Είναι ή όχι αλήθεια πως οι ελληνοκυπριακές ηγεσίες τα τελευταία 20 χρόνια, ευθύνονται για το αδιέξοδο στο Κυπριακό; Δεν είναι ο ίδιος ο ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών που καταλόγισε έλλειψη πολιτικής βούλησης στις κυπριακές πολιτικές ηγεσίες για την κατάρρευση του Συνεδρίου για την Κύπρο στο Κραν Μοντανά; «Ακροαριστερός» και ο Γκουτέρες; Το μόνο που θεωρούμε ότι αξίζει να επισημάνουμε σε σχέση με τις αλαζονικές ανακρίβειες του διευθυντή ψηφιακών μέσων του Άλφα, πέρα από έμπρακτες δομές, θέσεις και προτάσεις του ευρύτερου φάσματος της Αριστεράς όσον αφορά το μεταναστευτικό, είναι η πολιτική και κοινωνική αλληλεγγύη αλλά και το ανάχωμα μπροστά στο ακροδεξιό παραλήρημα που δίνεται έστω και με ένα απλό σύνθημα όπως «όλοι οι μετανάστες καλοδεχούμενοι» σε ανθρώπους κατατρεγμένους για όλους τους λόγους του κόσμου. Είναι σημαντικό, θα λέγαμε, τα συνθήματα να μην διαβάζονται με μια αγωνία για κυριολεξία, αλλά με τον σκοπό που προσπαθούν να εκπληρώσουν. Και πόσο επιφανειακό να εξαντλείται η ανάλυση των ομάδων της Αριστεράς για το μεταναστευτικό, στο κλισέ «πλήρης ένταξη όλων των μεταναστών, χωρίς προϋποθέσεις». Και πόσο βολικό να λησμονούνται οι λόγοι για τους οποίους είχε ζητηθεί το κλείσιμο των κέντρων υποδοχής, τις συνθήκες των οποίων καταδίκασε η καθ’ ύλην αρμόδια Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες. Σε ό,τι αφορά την Κοινότητα Αγώνα αφοα τουλάχιστον, δεν πήραμε ξαφνικά το μέρος των Παλαιστινίων. Ως μια κοινότητα που αγωνίζεται από τα Αριστερά και από τα Κάτω, τασσόμαστε πάντα δίπλα στα καταπιεσμένα. Και σε αυτή την άνιση μάχη, τα καταπιεσμένα βρίσκονται στη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Όχθη. Καταδικάσαμε τις επιθέσεις της Χαμάς και δεν θεωρούμε πως βοηθούν τις προσπάθειες για ειρήνη και λύση δύο κρατών. Ωστόσο, οι επιθέσεις αυτές σε ουδεμία περίπτωση μπορούν να θεωρηθούν απρόκλητες, ούτε συνέβησαν σε κάποιο ιστορικό ή πολιτικό κενό. Καλό είναι λοιπόν, ένας δημοσιογράφος (πολύ περισσότερο ένας «διευθυντής») να κάνει τη μελέτη του προτού αρχίσει να «πυροβολεί» από το πληκτρολόγιο. Αν λοιπόν ο Ζαννέττος είχε κάνει αυτή τη μελέτη, θα είχε δει ότι στη Δυτική Όχθη, όπου δεν διοικεί η Χαμάς, 200 Παλαιστίνιοι έχασαν τη ζωή τους το 2023, πριν τις επιθέσεις της 7ης Οκτώβρη. Φέρει ευθύνες η Χαμάς για τη μη επίτευξη διευθέτησης στο Παλαιστινιακό μέχρι σήμερα; Σαφώς. Αυτο όμως δεν σημαίνει πως αξίζει η καταδίκη ενός ολόκληρου λαού για τα εγκλήματα μιας ισλαμιστικής οργάνωσης. Με τον ίδιο τρόπο δεν θα δεχόμασταν την υπονόμευση του λαού του Ισραήλ για τις διαχρονικές πολιτικές των κυβερνήσεών τους. Στο κάτω-κάτω, και στην ιστορία της Κύπρου οι παραστρατιωτικές οργανώσεις διαδραμάτισαν αρνητικότατο ρόλο. Ένα πράγμα είναι να δηλώνεις άθεη/άθρησκο/αγνωστικιστής ή οτιδήποτε, άλλο είναι να αντιλαμβάνεσαι τη σημασία που έχει ο θρησκευτικός προσανατολισμός και η άσκηση της θρησκείας του κάθε ατόμου σε όποια χώρα κι αν βρίσκεται. Και άλλο είναι να ζητάς από πανίσχυρους οργανισμούς με τεράστια επιρροή όπως η Εκκλησία της Κύπρου, να απέχει από τα κοσμικά και να μην προσπαθεί να επιβάλλει γραμμή σε κοινωνικά ή πολιτικά ζητήματα (πχ αμβλώσεις). Επίσης καλό θα ήταν ως πολίτες, ακόμα και αν συντασσόμαστε με την επικρατέστερη θρησκεία στη χώρα που ζούμε, να παλεύουμε για το δικαίωμα των ευάλωτων και στοχοποιημένων μεταναστών π.χ. να ασκούν τα θρησκευτικά τους δικαιώματα και να στήνουμε αναχώματα στην ηγεμονία ενός και μόνου θρησκευτικού προσανατολισμού. Στο κάτω κάτω αυτό σημαίνει «σταθερότητα, ευημερία και πρόοδο στις σύγχρονες κοινωνίες» ήδη από την εποχή του δυτικού διαφωτισμού. Και αν θέλει ο Ζαννέττος, ας γίνει συγκεκριμένος για το ποιες ακροαριστερές ομάδες έκαναν τα στραβά μάτια σε βάρβαρες πράξεις τρομοκρατών μουσουλμάνων. Και ας μας θυμίσει πώς είχε τοποθετηθεί ο ίδιος για τα πογκρόμ στη Χλώρακα και στη Λεμεσό. Έχουμε αναλύσει πιο πάνω τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επιβιώνουν οι Παλαιστίνιοι/ες και ουδεμία σύγκριση μπορεί να γίνει με το Κυπριακό, μια «παγωμένη σύγκρουση», τουλάχιστον από το 1996. Επίσης, σε ό,τι αφορά τουλάχιστον την κοινότητα μας, δεν μπήκε καμιά υποσημείωση σε ό,τι αφορά την καταδικαστέα στοχοποίηση αμάχων, είτε αυτή προέρχεται από τον στρατό ενός αναγνωρισμένου κράτους είτε από μια ισλαμιστική οργάνωση. Θα ήταν και πάλι καλά, αντί ο Ζαννέττος να θολώνει γενικά και αόριστα τα νερά περί «ακροαριστεράς», να μας πει ποια/ες ομάδα/ες δικαιολόγησαν την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Παρατηρούμε και τώρα με τη Γάζα, όπως και τότε με την Ουκρανία, το φαινόμενο του «καταδικαστόμετρου». Για να έχει δικαίωμα οποι@δήποτε να μιλήσει δημόσια για αυτά τα θέματα, πρέπει πρώτα όχι μόνο να καταδικάσει τη Χαμάς και τον Πούτιν, αλλά και να τα καταραστεί. Συνέπεια αυτής της πρακτικής είναι η απουσία ουσιαστικών συζητήσεων για τόσο σοβαρά ζητήματα. Αντί αυτού διεξάγονται παράλληλοι μονόλογοι, όπου συνήθως οι εκάστοτε Ζαννέττοι στολίζουν με διάφορα κοσμητικά όποι@ τυχόν διαφωνήσει μαζί τους. Το αν ο αγώνας της ΕΟΚΑ ήταν αντι-ιμπεριαλιστικός το δείχνουν τα έργα της. Περισσότεροι νεκροί Κύπριοι, παρά «ιμπεριαλιστές». Εθνικιστική ρητορική, δολοφονίες Τουρκοκυπρίων και Αριστερών. Αν ο Ζαννέττος θεωρεί ότι αυτός ο αγώνας χρειάζεται υπεράσπιση από ακροαριστερά σύνολα, μάλλον διαθέτει φτωχή πολιτική αντίληψη. Παρεμπιπτόντως, αντι-ιμπεριαλιστές δηλώνουν και τα μέλη του ΑΚΕΛ. Είναι και αυτοί ακροαριστεροί; Όσον αφορά την αποστρατιωτικοποίηση του νησιού, ήδη αυτό για μας συνιστά την μεγαλύτερη αντίσταση στη ρητορική του

Του Γρηγόρη Ιωάννου Το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα θεωρείται η εποχή όπου επεκτάθηκε και εδραιώθηκε η δημοκρατία και η ελευθερία της πολιτικής έκφρασης, τουλάχιστον στα φιλελεύθερα δυτικά κράτη. Η επέκταση των πολιτικών δικαιωμάτων μετά από τους φτωχούς και στις γυναίκες, και ακολούθως στις μειονότητες σε ένα ευρύτερο πλαίσιο «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και «αποαποικιοποίησης» διαμόρφωσε για πρώτη φορά στην ιστορία, έστω για μερικές δεκαετίες και έστω κυρίως στον λεγόμενο πρώτο κόσμο, συνθήκες διευρυμένων πολιτικών ελευθεριών, θεωρητικά καθολικών και συνταγματικά κατοχυρωμένων. Βέβαια ο Ψυχρός Πόλεμος και οι μηχανισμοί που κινητοποιούσε τόσο σε επίπεδο κράτους όσο και κοινωνίας, όπως μας θυμίζει ο μακαρθισμός και οι αντανακλάσεις του σε ολόκληρη την αμερικάνικη σφαίρα επιρροής (την τότε δυτική Ευρώπη και «Δύση» εν γένει) ιδιαίτερα όπου ενεπλάκηκε με τη διαδικασία της αποαποικιοποίησης, έθεταν πάντα όρια στο τι μπορούσε να λεχθεί χωρίς συνέπειες και σίγουρα στο τι θα μπορούσε να ακουστεί στη δημόσια σφαίρα και να διαμορφώσει έτσι τον δημόσιο διάλογο. Η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ και της ΕΣΣΔ, και η παρακμή του Κινήματος των Αδεσμεύτων στο τέλος του 20ου αιώνα φαινομενικά ενίσχυσαν την παγκόσμια ηγεμονία της Δύσης και του φιλελεύθερού της πολιτικού συστήματος και, αφού πλέον η Δύση δεν είχε κάποιο ισχυρό ιδεολογικά ορισμένο πόλο ως αντίπαλο στο νέο περιβάλλον του παγκοσμιοποιούμενου πλανήτη, δεν ένιωθε και κάποια μεγάλη απειλή για να πρέπει να θέτει περιορισμούς στη δημόσια πολιτική έκφραση που παρεξέκλινε από την κυρίαρχη άποψη. Και όμως, με την απαρχή κιόλας του 21ου αιώνα, το πολιτικό Ισλάμ καθιερώθηκε ως ο νέος ισχυρός, ιδεολογικά ορισμένος αντίπαλος της Δύσης, η απειλή από τις τρομοκρατικές εκφάνσεις του οποίου δικαιολογούσε την περιστολή πολιτικών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Στη δεκαετία του 2010 προστέθηκαν η ανανεωμένη Ρωσία και η ραγδαία αναπτυσσόμενη Κίνα ως αντίπαλοι της Δύσης, ξαναζωντανεύοντας πλήρως αυτή τη δεκαετία το παλιό ψυχροπολεμικό σχήμα περί «ελεύθερου και ανελεύθερου κόσμου», «δημοκρατίας και αυταρχισμού/ολοκληρωτισμού». Είναι εκπληκτικό όμως αν σκεφτεί κανείς την οπισθοδρόμηση που έχει σημειωθεί στη Δύση στο πεδίο της πολιτικής δημοκρατίας και των πολιτικών ελευθεριών, τη στιγμή ακριβώς που υποτίθεται ότι αυτό είναι που βρίσκεται στον πυρήνα των «δυτικών αξιών» και που διαχωρίζει ιδεολογικά την Δύση από τον υπόλοιπο κόσμο. Πέραν από τη μαζική αποπολιτικοποίηση των πολιτών, την αποστασιοποίησή τους από τους θεσμούς και τους φορείς της πολιτικής, την υποκατάσταση της πολιτικής διακυβέρνησης από τη λογική της τεχνοκρατικής διαχείρισης των πλείστων θεμάτων, πέραν από την κυριαρχία της εικόνας και του θεάματος έναντι των πολιτικών θέσεων και προτάσεων, αργά αλλά σταθερά έχει επίσης μειωθεί η ανοχή τόσο του κράτους όσο και των φορέων της κοινωνικά κυρίαρχης πολιτικής άποψης, απέναντι σε άλλες διαφορετικές, εναλλακτικές και παρεκκλίνουσες πολιτικές απόψεις. Η αυξημένη επιτήρηση, η συγκεντροποίηση και μονομέρεια της ενημέρωσης, η ενίσχυση και στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας και η αυστηροποίηση των νομοθεσιών για την επιτρεπόμενη έκφραση διαμαρτυρίας είναι πλέον κοινός τόπος. Έζησα στη Βρετανία ως φοιτητής την περίοδο 2000-2004, εν μέσω του λεγόμενου «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», του πολέμου «κατά του Σάνταμ Χουσέιν» και καθόλη τη διάρκεια της λεγόμενης 2ης ιντιφάντα στην Παλαιστίνη. Δεν μπορούσε κανείς τότε στη Βρετανία να «πάρει το μέρος» των κυβερνήσεων του Αφγανιστάν ή του Ιράκ ή έστω να υπερασπιστεί το δικαίωμα τους να μην ανατραπούν με εξωτερική εισβολή, τουλάχιστον όχι χωρίς να έχει προσωπικές συνέπειες, αλλά μπορούσε να πάρει το μέρος του αφγανικού και του ιρακινού λαού και να υπερασπιστεί το δικαίωμά τους να μην βομβαρδίζονται. Δεν ήταν δυνατό τότε κανείς στη Βρετανία να υποστηρίξει τις «παλαιστινιακές επιθέσεις αυτοκτονίας», αλλά πολλοί μπορούσαν και υπερασπίζονταν την Παλαιστίνη και το δικαίωμα των Παλαιστινίων να μην βομβαρδίζονται και να μην δολοφονούνται μαζικά από το Ισραήλ. Από το 2019 μέχρι σήμερα που ζω ξανά στη Βρετανία διαπιστώνω ότι δεν υπάρχουν πλέον τέτοιες πολυτέλειες. Και δεν νομίζω αυτό να είναι βρετανικό φαινόμενο – μάλλον αφορά ολόκληρη την Ευρώπη. Κάποτε ήταν εφικτό κάποιοι πολίτες στη Δύση να τάσσονται κατά του ΝΑΤΟ, κατά της αύξησης παραγωγής και εξαγωγής εξοπλισμών και κατά του πολέμου που διεξήγαγαν οι χώρες τους είτε απευθείας είτε διά αντιπροσώπων – ήταν βέβαια μια μάλλον μειοψηφική στάση, αλλά μπορούσε να τύχει ανοχής ως δικαίωμα στην πολιτική άποψη και ως τέτοια να εκφραστεί στον δημόσιο χώρο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε περίτρανα ότι αυτή η εποχή έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Όποιος σήμερα μιλήσει ενάντια στο ΝΑΤΟ, ενάντια στην αποστολή εξοπλισμού στην Ουκρανία ή υποστηρίξει διαπραγματεύσεις ειρήνευσης στο Ουκρανικό, είτε ακυρώνεται ως αφελής ή διαπομπεύεται ως όργανο του Πουτιν, περιθωριοποιείται και θεωρείται από ύποπτος μέχρι επικίνδυνος. Όποιος σήμερα ασκήσει κριτική στην πολιτική του κράτους του Ισραήλ έναντι των Παλαιστινίων, χαρακτηρίζεται από αντισημίτης μέχρι υποστηρικτής της παλαιστινιακής τρομοκρατίας. Στη Γαλλία έχουν απαγορευτεί οι διαδηλώσεις υπέρ της Παλαιστίνης. Στη Βρετανία το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ζητήσει από την αστυνομία να θεωρεί την ύψωση παλαιστινιακής σημαίας ή συνθήματα για την ελεύθερη Παλαιστίνη ως έμμεση στήριξη της Χαμάς και συνεπαγόμενα ως επιθυμία καταστροφής του Ισραήλ. Στα πανεπιστήμια στάληκε οδηγία ότι όποιος «προκαλεί εύλογη υποψία ότι υποστηρίζει τη Χαμάς» μπορεί να προσαχθεί και να φυλακιστεί με βάση την υφιστάμενη αντιτρομοκρατική νομοθεσία. Προσέξτε, όχι να συμμετέχει σε κάποια τρομοκρατική πράξη, όχι να εκφράσει λεκτικά στήριξη σε κάποια τρομοκρατική πράξη, αλλά απλώς να προκαλέσει την υποψία ότι υποστηρίζει τη Χαμάς. Αυτή τη στιγμή, που ήδη οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ την τελευταία εβδομάδα έχουν δολοφονήσει περισσότερους άμαχους από ό,τι η επίθεση της Χαμάς, (πέραν από 6000 βόμβες με βάρος πέραν των 4000 τόνων, όπως έχει αναφέρει ο ίδιος ο Ισραηλινός στρατός), ενώ ο ΟΗΕ έχει χαρακτηρίσει τον πλήρη αποκλεισμό της Γάζας που είναι σε ισχύ εδώ και 5 μέρες (φαγητό, νερό, καύσιμα και ηλεκτρισμός) ως έγκλημα πολέμου. Ήδη, όπως αναφέρει ο Ερυθρός Σταυρός, η ισραηλινή επίθεση έχει δημιουργήσει μισό εκατομμύριο νέους άστεγους, εκατοντάδες χιλιάδες υποσιτισμένους ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη κατάρρευση των νοσοκομείων της Γάζας, που ήδη στερούνται ηλεκτρικό ρεύμα. Το Σάββατο σε πολλές δυτικές πόλεις προγραμματίζονται εκδηλώσεις αλληλεγγύης με την Παλαιστίνη και καταδίκης της πολιτικής του κράτους του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστινίους που φαίνεται να προσεγγίζει πλέον τα όρια της γενοκτονίας. Η συμμετοχή και η στήριξη σε αυτές τις εκδηλώσεις, σε αυτές τις συνθήκες μιας πρωτοφανούς έκτασης της ανοχής από τις δυτικές κυβερνήσεις στο εν εξελίξει έγκλημα του Ισραήλ, είναι όχι μόνο ζήτημα στοιχειώδους ανθρώπινης αξιοπρέπειας αλλά πλέον