✍🏾 Παναγιώτης Αχνιώτης

Ακροδεξιά κόμματα και κυβερνήσεις από άκρη σε άκρη του κόσμου στηρίζουν τη γενοκτονική πολιτική του κράτους του Ισραήλ. Από την Τζόρτζια Μελόνι, τον Χαβιέρ Μιλέι, τους ακροδεξιούς τραμπιστές, μέχρι το γερμανικό ΑfD και το ΕΛΑΜ. Σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις είτε άλλοσπως δεξιές, από τις ΗΠΑ, στο ΗΒ, στην Γερμανία και τη Γαλλία, αποτελούν τους αιμοδότες του Ισραήλ σε πολιτικό/εμπορικό/στρατιωτικό επίπεδο. H άνευ όρων στήριξη προς το Ισραήλ από τη συντριπτική πλειοψηφία των κυβερνήσεων αλλά και του πολιτικού φάσματος δημιουργεί μια αμφίδρομη πολιτική σχέση: ενώ το Ισραήλ λαμβάνει χρήμα, όπλα, νομιμοποίηση, διπλωματική στήριξη από τους συμμάχους του, επιστρέφει πίσω -μεταξύ άλλων – ένα ολόκληρο μοντέλο διακυβέρνησης και εξουσίας. Αυτό το μοντέλο φυσικά δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο, οδηγεί όμως εκ των πραγμάτων στον εκφασισμό μεγάλου μέρους του πολιτικού φάσματος καθώς είναι το κατεξοχήν πλέον παράδειγμα.  Όπως και στο παρελθόν, η ροπή προς τον φασισμό συμπαρασύρει ολόκληρη την φιλελεύθερη τάξη πραγμάτων. 

Το Ισραήλ δεν είναι απλά ένα αυταρχικό καθεστώς, μια διεφθαρμένη κυβέρνηση, μια αντιδημοκρατική πολιτική διοίκηση όπως πολλά άλλα κράτη στον πλανήτη, συμπεριλαμβανομένου φυσικά και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στα πλαίσια ενός κόσμου που βρίσκεται συνεχώς σε κρίση και στα πρόθυρα ενός γενικευμένου πολέμου, η απανταχού ακροδεξιά βλέπει στο κράτος του Ισραήλ τόσο το ιδεολογικό παράδειγμα, όσο και το πρακτικό μοντέλο διαχείρισης ανεπιθύμητων πληθυσμών και οικοδόμησης του βιομηχανικού-μιλιταριστικού κράτους. Το έρεισμα που έχει πλέον ο σιωνισμός στην παγκόσμια ακροδεξιά δεν έγκειται μόνο σε μια ευκαιριακή συμμαχία της Δύσης ενάντια στους άραβες/μουσουλμάνους. Αυτό που μετατρέπει τον σιωνισμό σε μόλα φασισμού είναι η συμψήφιση των ακόλουθων στοιχείων και πρακτικών με απόλυτα συστηματικό και οργανωμένο τρόπο:

1. Εφαρμογή φυλετικού διαχωρισμού στον πληθυσμό με γεωγραφικούς, νομικούς και πολιτικούς όρους.
2. Απανθρωποποίηση ενός ολόκληρου πληθυσμού (των Παλαιστινίων) τόσο στον λόγο, όσο και στην πράξη.
3. Εξόντωση πληθυσμού με μεθόδους βιομηχανικού εύρους και βάθους -όπως η χρήση AI για εύρεση στόχων, η χρήση drone και η ρίψη βομβών τεράστιας ισχύος – σε συνδυασμό με πιο παραδοσιακές μεθόδους όπως ο αποκλεισμός και ο λιμός.
4. Σχεδόν ολοκληρωτική εθνική σύμπνοια στις γενοκτονικές πολιτικές, με σχεδόν ανύπαρκτη εσωτερική αντιπολίτευση.
5. Θέσπιση απολυταρχικών πρακτικών σε νομοθετικό πλαίσιο (πχ. απαγόρευση λειτουργίας ΜΜΕ, απαγόρευση της UNRWA, νομιμοποίηση της σύλληψης ανηλίκων, απέλαση σε συγγενείς «τρομοκρατών», συνταγματική εκτροπή κτλ.)
6. Διασύνδεση του επεκτατικού πρότζεκτ για ένα Μεγάλο Ισραήλ με αφηγήματα που παραπέμπουν σε αποικιακά δίπολα τύπου πολιτισμός/βαρβαρότητα και συνθήκες προάσπισης της λευκής ανωτερότητας και της Δυτικής ηγεμονίας στον κόσμο.

Το ότι αυτά συνιστούν οργανωμένες και συστηματικές πρακτικές έχει μεγάλη σημασία. Υπόσχονται μια συνολική και τελειωτική λύση, προωθούν μια πολιτική διαχείριση δήθεν βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα και τεχνοκρατικές αναλύσεις, διέπουν τον κοινωνικό ιστό από πάνω μέχρι κάτω.  Παρόλη τη σύγχυση που επιχειρείται από τα πάνω, ο φασισμός δεν είναι ένα αόριστο συνονθύλευμα οπισθοδρομικών αξιών, συντηρητικών τάσεων ή κακοποιητικών συμπεριφορών από κάποια κυβέρνηση ή κάποια άτομα. Ο φασισμός είναι μια πολύ συγκεκριμένη κοινωνική συγκρότηση με πραγματική πολιτική στόχευση μέσα στο μοντέρνο κοινωνικό πεδίο. Η ταύτιση των ακροδεξιών με το Ισραήλ έγκειται στο ότι το τελευταίο έχει μετατραπεί σε ένα κοινωνικό σχηματισμό που συμψηφίζει όλα τα παραπάνω στοιχεία και έχει τη δυνατότητα να εξάγεται και να καταναλώνεται ως τέτοιο. 

Στα πλαίσια της γενικότερης και χρόνιας κατάρρευσης της μεταπολεμικής συνθήκης σε παγκόσμιο επίπεδο (χρηματοπιστωτική κρίση του καπιταλισμού και διάλυση του κράτους πρόνοιας, κατάρρευση της λεγόμενης «διεθνούς κοινότητας» και του συστήματος ασφαλείας μέσω ΟΗΕ, κλιματική αλλαγή και καταστροφές, προσφυγική κρίση), το Ισραήλ εμφανίζεται ως το παράδειγμα προς μίμηση όσων ψάχνουν μια αυταρχική εθνική διαχείριση σε όλα τα συμπτώματα αυτής της κατάρρευσης. Σε συνδυασμό με τη γενικευμένη στροφή ενάντια στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο που εγκαινίασε ο πόλεμος ενάντια στην τρομοκρατία και η αντιμεταναστευτική πολιτική, ο αντισημιτισμός -είτε ανοικτός είτε υποβόσκων – που ασπάζονταν ιστορικά κάποιες τάσεις της ακροδεξιάς έχει αλλάξει προσωπείο και μπορεί επιμελώς να κρύβεται κάτω από την στήριξη προς το Κράτος του Ισραήλ που εμφανίζεται ως ο δήθεν εκπρόσωπος όλων των Εβραίων του κόσμου. Ο εξωτερικός και εσωτερικός εχθρός πλέόν φορεί hijab και μιλά αραβικά. Είναι σε αυτό το πλαίσιο που το κράτος του Ισραήλ είναι ένα πρότζεκτ λευκής ανωτερότητας και ακόμα και ιδεολογικά μπορεί να μιλήσει στα ακροδεξιά ακροατήρια.

Ο αντιφασισμός της εποχής μας ή γιατί το keffiyeh έχει μετατραπεί στο παγκόσμιο σύμβολο του αντιφασισμού

Τα πιο πάνω καταδεικνύουν ότι το παλαιστινιακό ζήτημα δεν είναι απλά και μόνο μια περίπτωση αντι-αποικιακού απελευθερωτικού αγώνα, ή μια περίπτωση ανταγωνισμού για πολιτική κυριαρχία όπου μια εθνοτική ομάδα καταπιέζει μια άλλη, ένας εμφύλιος, ή ένας πόλεμος μεταξύ δύο ή περισσότερων εθνών-κρατών. Το γεγονός ότι τον τελευταίο χρόνο το κίνημα αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη έχει μετατραπεί σε ένα πολύμορφο πολυθεματικό κόμβο – που φέρνει μαζί από-αποικιοκρατία, φεμινισμό, αντιφασισμό, αντι-καπιταλισμό, οικολογία – είναι ενδεικτικό του ότι το ζήτημα στα αλήθεια πάει πολύ πιο πέρα από την εθνική αυτοδιάθεση των Παλαιστινίων και την γενοκτονία που συντελείται εναντίον τους. Σίγουρα οι χειροκροτητές της γενοκτονίας νιώθουν άβολα που οι Παλαιστίνιοι καταφέρνουν να υπάρχουν ακόμα, και εδώ και δεκαετίες να αντιστέκονται στην αφομοίωση και στην προσφυγοποίηση. Νιώθουν επίσης άβολα που μια αυξανόμενη μερίδα Εβραίων στον κόσμο καταφέρνει να αρθρώσει αντισιωνιστικό λόγο και να διαχωρίσει τον εαυτό της από το κράτος του Ισραήλ. Τέλος, νιώθουν άβολα που παράλληλα η Παλαιστίνη καταφέρνει να λειτουργεί ως άξονας πολιτικής συνειδητοποίησης σε παγκόσμιο επίπεδο και σύμπτωμα μιας ευρύτερης κατάρρευσης που πάει πολύ πιο πέρα από τη Μέση Ανατολή. 

Η Γάζα είναι εικόνα από το μέλλον. Ό,τι συμβαίνει τον τελευταίο ένα χρόνο σκιτσάρει τις γεωγραφίες της κυριαρχίας και της εξουσίας, στην πιο ωμή τους μορφή, που θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε τα επόμενα αρκετά χρόνια. Το ότι έχει συμβεί μια γενοκτονία σε ζωντανή μετάδοση χωρίς κανένας να έχει μπορέσει να την σταματήσει, έχει ανεπιστρεπτί αλλάξει τους όρους με τους οποίους θα δοθεί στο άμεσο και μεσοπρόθεσμο μέλλον ο όποιος πολιτικός αγώνας σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο για την κοινωνική χειραφέτηση. Όταν λέω παράδειγμα δεν εννοώ κατ’ανάγκη ότι αυτό που γίνεται στη Γάζα θα επαναληφθεί με τον ίδιο τρόπο οπουδήποτε. Θέτει όμως τον πήχη και τον ορίζοντα τόσο των επιλογών της εξουσίας και των κυβερνήσεων, όσο και το πλαίσιο στο οποίο τα κινήματα αναγκάζονται να υπάρχουν και να δράσουν.

Στην Κύπρο δε, και δεδομένης της γοργής μετατροπής της σε πίσω αυλή του Ισραήλ, οι νέοι αυτοί όροι εμφανίζονται ακόμα πιο ογκώδεις. Όταν φωνάζουμε στους δρόμους ότι η Γάζα είναι πολύ κοντά μας, αναγκαστικά υπονοείται ότι και η εξουσία του Τελ Αβίβ είναι πάνω από τα κεφάλια μας και μέσα στις γειτονιές μας. Στην κατάσταση γενοκτονίας φαίνεται να συμπυκνώνεται η συνολική διαστροφή του ολοκληρωτικού και πολεμικού νεοφιλελευθερισμού: τεχνολογικές μηχανές θανάτου, παγκόσμιες αλυσίδες τροφοδοσίας του απαρτχάιντ και του πολέμου, υπερκέρδη πολυεθνικών, εκφασισμός της κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος, ποινικοποίηση της αλληλεγγύης, fake news και έλεγχος της πληροφορίας με παλιές και νέες μεθόδους. Είναι δεδομένο ότι θα χρειαστεί μια καινούργια Νυρεμβέργη – μάλιστα πολύ πιο πλατιάς εμβέλειας αυτή τη φορά που να μην εξαντλείται στην πολιτική και στρατιωτική διοίκηση του Ισραήλ – για να υπάρξει η όποια αντιφασιστική δικαιοσύνη για όλα αυτά που συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή.

Η άβολη παρατήρηση όμως που προκύπτει είναι το ότι αυτή τη φορά δεν υπάρχει Κόκκινος Στρατός να μπει στο Βερολίνο. Η ακόμη πιο άβολη παρατήρηση, κινηματικά τουλάχιστον, είναι ότι αυτοί που έχουν αντισταθεί μέχρι στιγμής με αξιώσεις στη γενοκτονία είναι η Χεζπολλάχ και οι Χούθις. Είναι προφανές ότι η αυτοκρατορία θα πρέπει να πολεμηθεί από τα μέσα εάν μπορούμε να ελπίζουμε στην οικοδόμηση μιας νέας συνθήκης πάλης. Ευθέως, αυτό μεταφράζεται σε πολιτική και κινηματική μάχη για να διαβρωθεί η πολιτική και οικονομική στήριξη που παρέχεται στο Ισραήλ αλλά και η εθνική ενότητα που δημιουργείται γύρω από αυτή τη στήριξη – αυτή η μάχη είναι ταξική/αντιφασιστική. Στο πλαίσιο της γενικευμένης καταστολής και φίμωσης της αλληλεγγύης στα πλείστα βορειοατλαντικά κράτη, όσοι πολιτικοί χώροι και οργανώσεις αρνούνται ακόμα να συμμετέχουν ενεργά σε αυτή την προσπάθεια είναι καταδικασμένοι είτε στην πολιτική ανυπαρξία είτε στη de facto μετατόπιση προς φιλελεύθερα σχήματα σκέψης. Το δεύτερο είναι περίπου αυτό που συμβαίνει σχεδόν σε ολόκληρο το φάσμα της γερμανικής Αριστεράς, από την σοσιαλδημοκρατία μέχρι και τα πιο ριζοσπαστικά κομμάτια της. Στα δικά μας μέρη ευτυχώς δεν εκφράζεται (ακόμα) οργανωμένα καμιά ρητή ή άρρητη στήριξη του σιωνισμού από οτιδήποτε αυτοπροσδιορίζεται στην αριστερή πλευρά του κόσμου. Παρόλο που τέτοια παράδοση, φιλτραρισμένη πρώτα από τον ελληνικό χώρο, ξεβράζεται αμυδρά και στις κυπριακές ακτές. Η απραξία όμως κάποιων σε σχέση με τη γενοκτονία που συντελείται -κρυμμένη, ακόμα και καλόπιστα, πίσω από διάφορες θεωρητικές αναλύσεις και αόριστες αντιπολεμικές θέσεις – είναι ενδεικτική της σύγχυσης που επικρατεί σε κάποια κομμάτια του αντιφασιστικού χώρου σε σχέση με το τι διακυβεύεται αυτή τη στιγμή στην/μέσω της Παλαιστίνης.

Η μαζική εξόντωση και συνολική καταστροφή ενός πληθυσμού αρκετών εκατομμυρίων από ένα παντοδύναμο κράτος-απαρτχάιντ δεν συνιστά ούτε σύγκρουση δύο αστικών τάξεων, ούτε σύγκρουση δύο εθνικισμών, ούτε σύγκρουση δύο εθνικών κρατών, λογικές τις οποίες σωστά μάθαμε (ειδικά στην Κύπρο) να αποδομούμε και να απαρνιόμαστε. Αυτό που συμβαίνει στην Παλαιστίνη ακολουθεί μια παρόμοια λογική με την θανατοπολιτική της ΕΕ στα σύνορά της. Στον πυρήνα τους βρίσκεται η βίαιη υποτίμηση της αξίας της ανθρώπινης ζωής σε όλα τα μέλη ενός καθορισμένου πληθυσμού – όχι ως παρενέργεια αλλά ως αποτέλεσμα μιας συστηματικής και οργανωμένης διαδικασίας. Ο αντιφασιστικός αγώνας στον 21^ο αιώνα αναγκαστικά θα βρει μπροστά του το μοντέλο φασιστικής διακυβέρνησης που εξάγεται από το Ισραήλ, τόσο σε μορφή στρατιωτικής τεχνολογίας (πχ συζήτηση για εισαγωγή iron dome στην Ευρώπη) όσο και σε μορφή ιδεολογίας και διαχείρισης. Αν στο δίλημμα αγώνας προλεταριακός ή εθνικός η απάντηση είναι φυσικά το πρώτο, τότε αυτό που προκύπτει είναι ότι αν χαθεί η Παλαιστίνη ο ήλιος του γενοκτονικού καπιταλισμού που έχει ήδη ανατείλει θα φτάσει να λάμπει στις καρδιές πολλών προλετάριων και μη ανά την υφήλιο.