✍🏾 Δημήτρης Δημητρίου
Είναι γνωστό ότι, διαχρονικά, κόμματα της δεξιάς όπως ο ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ έχουν μια ιδιαίτερη ευαισθησία όταν γίνεται προσπάθεια να πληγούν τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου, ιδιαίτερα του τραπεζικού. Όσοι δεν διαθέτουν κοντή μνήμη, θυμούνται τη στάση αυτών των κομμάτων όσον αφορά τους νόμους για τις εκποιήσεις.
Παρενθετικά να αναφέρω εδώ ότι δυστυχώς το ΑΚΕΛ υπερψήφισε τον πρώτο νόμο για τις εκποιήσεις, κάτι που βρήκε την ευκαιρία το ακροδεξιό ΕΛΑΜ να υπενθυμίσει στη συζήτηση της προηγούμενης Πέμπτης στη βουλή. Όλα τα λάθη εδώ πληρώνονται, όπως αυτό του “όχι για να τσιμεντώσουμε το ναι”. Για να είμαστε όμως δίκαιοι, το ΑΚΕΛ όχι μόνο καταψήφισε τα επόμενα νομοσχέδια για τις εκποιήσεις που ευνοούσαν ακόμη περισσότερο τις τράπεζες, αλλά ταυτίστηκε με όλα τα κινήματα που γεννήθηκαν από τους πολίτες για να αντισταθούν στις εκποιήσεις.
Αναμενόμενο, λοιπόν, ότι η συντριπτική πλειοψηφία των βουλευτών των δύο νεοσυντηρητικών κομμάτων θα καταψήφιζε την πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ που ζητούσε την επιβολή έκτακτου τέλους αλληλεγγύης ύψους 5% επί των κερδών των τραπεζών. Ο μακαρίτης ο Χριστόφιας ζήτησε κάποτε αύξηση μισό τοις εκατό στην εταιρική φορολογία τζιαι ετσιππώσαν να τον κατασπαράξουν. Θα δέχονταν τώρα αύξηση 5%;
Αν και υποστηρίζω την πρόταση ΑΚΕΛ για την επιβολή έκτακτου τέλους αλληλεγγύης ύψους 5% επί των κερδών των τραπεζών ως θέμα αρχής (ό,τι παίρνεις από τα υπερκέρδη του εκμεταλλευτικού κεφαλαίου είναι καλό, φτάνει να γίνεται σωστή αναδιανομή σε μορφή κοινωνικών παροχών στα φτωχότερα στρώματα του λαού), εντούτοις πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και να παραδεχτούμε ότι αυτή η ενέργεια είναι σαν μια χορήγηση παυσίπονου σε έναν καρκινοπαθή. Άστε που και αυτή η χορήγηση είναι προσωρινή, γιατί τι άλλο μπορεί να σημαίνει η φράση “ΕΚΤΑΚΤΟ ΤΕΛΟΣ” παρά κάτι που περιέχει την έννοια της προσωρινότητας;
Έχουν δίκαιο όσοι βουλευτές της δεξιάς είπαν ότι οι τράπεζες θα μπορούν να μετακυλήσουν αυτή την επιβάρυνση στους δανειολήπτες. Φυσικά, χρησιμοποίησαν αυτό το επιχείρημα υποκριτικά, σαν άλλοθι, για να προστατεύσουν τα συμφέροντα των τραπεζών από τον προσωρινό πονοκέφαλο του 5% και όχι γιατί εισηγούνται άλλους πιο αποτελεσματικούς τρόπους που θα ωφελήσουν τους ευάλωτους δανειολήπτες. Ποιος μπορεί να ελέγξει τις τράπεζες μέσα σ΄ ένα νεοφιλελεύθερο φιλοτραπεζικό περιβάλλον όπως λειτουργεί στην Κύπρο και όπως το επιβάλλει η σημερινή διακυβέρνηση της ΕΕ; Μήπως η σημερινή δεξιά κυβέρνηση; Μήπως η Κεντρική Τράπεζα που φάνηκε, όταν ξέσπασε η τραπεζική κρίση, ποιους και τι αντιπροσωπεύει; Επίσης, ποιος μας εγγυάται ότι τα έσοδα αυτής της έκτακτης φορολόγησης θα διατεθούν για ελαφρύνσεις στον κόσμο που υποφέρει από τις υπερχρεώσεις των τραπεζών; Ποιος ή ποιο σώμα έχει τη δυνατότητα να διεξάγει τέτοιο έλεγχο; Μήπως ο πρόσφατα διορισμένος γενικός ελεγκτής, τη στιγμή που ο προηγούμενος απολύθηκε διότι ήθελε να κάνει τη δουλειά του σωστά;
Η καλύτερη απάντηση στις κλεψιές των τραπεζών θα ήταν η εθνικοποίηση τουλάχιστον των δύο μεγάλων με κοινωνικό έλεγχο. Υπήρξε μια θαυμάσια ευκαιρία την εποχή που το κράτος έδινε δισεκατομμύρια για να τις σώσει από τα ιδία τα δικά τους λάθη. Εκεί θα μπορούσε, όπως έγινε και σε άλλες δυτικές χώρες, να τις εθνικοποιήσει. Τώρα, με τις Lagarde και Φον Ντερ Λάιεν στην εξουσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Commission της ΕΕ αντίστοιχα, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Υπάρχουν, όμως, διέξοδοι.
Υπάρχουν πολλοί έμμεσοι τρόποι να βοηθηθεί ένα νέο Συνεργατικό Τραπεζικό Ίδρυμα, το οποίο να επιφέρει έναν διαχωρισμό στις εργασίες του όλου τραπεζικού συστήματος: Η συνεργατική τράπεζα να περιορίζεται και να ειδικεύεται σε δάνεια των μη εταιρικών δανειοληπτών, όπως δάνεια για σκοπούς στέγασης, υγείας, σπουδών, δάνεια σε πολύ μικρές επιχειρήσεις αυτοεργοδοτουμένων μέχρι κάποιου αριθμού υπαλλήλων κ.λπ. Οι εμπορικές τράπεζες να ειδικεύονται στα εταιρικά δάνεια συνεχίζοντας να προσφέρουν πιστώσεις και δάνεια σε εταιρικό επίπεδο. Με αυτό τον τρόπο οι απλοί πολίτες ξεφεύγουν από τις δαγκάνες των εμπορικών τραπεζών και δανειοδοτούνται από έναν κοινωνικά ευαίσθητο και κοινωνικά ελεγχόμενο οργανισμό.
Χρειάζεται, με τις σωστές κινήσεις και πολιτικές, μια κυβέρνηση που θα έλθει αρωγός αυτής της προσπάθειας, κάτι που δεν μπορεί να γίνει με τη σημερινή δεξιά διακυβέρνηση (άρα έχουμε ανάγκη από ένα νέο πολιτικό πρόγραμμα από ένα κόμμα πέραν της δεξιάς που να έχει τη θέληση και προπάντων τη λαϊκή στήριξη να το εφαρμόσει). Χρειάζεται, επίσης, προσοχή να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Ο συνεργατικός οργανισμός δεν θα πρέπει να καταντήσει τσιφλίκι κανενός κόμματος. Επιβάλλεται να υπάρχουν μηχανισμοί ανοικτών και εξαντλητικών διαδικασιών οικονομικού ελέγχου. Αυτά σαν ένα πρώτο βήμα απαλλαγής των μη εταιρικών δανειοληπτών από το τέρας που τρώει τις σάρκες του απλού κοσμάκη.