Πριν ξεκινήσουμε να αναμασάμε το «πού πάει η νεολαία μας», ας σκεφτούμε και αυτά:
Σε ποιο κράτος ζουν αυτά τα παιδιά και ποιοι το κυβερνούν. Η ασυδοσία και το θράσος με τα οποία εξευτελίζουν τους νόμους που οι ίδιοι θεσπίζουν για να γεμίσουν τις τσέπες τουςδεν στέλνει το μήνυμα ότι το νταηλίκι και το δίκαιο του ισχυρού επιβραβεύονται;
Ποιες πολιτικές (δεν) ανέπτυξε το κράτος για να στηρίζει τις οικονομικές, κοινωνικές και ψυχολογικές ανάγκες πολλών οικογενειών, ιδιαίτερα των ευάλωτων. Δεν είναι, π.χ., μια μορφή βίας να μην ξέρει ένα παιδί αν θα μπορέσει να πάρει κάτι απ’ την καντίνα την επόμενη μέρα; Ποια δίκτυα ασφάλειας και αλληλεγγύης έχουμε δημιουργήσει εμείς στις γειτονιές, στους εργασιακούς χώρους, στα σχολεία μας για να στηρίζουμε η μία την άλλη;
Την ευκολία με την οποία το κυπριακό κράτος εντείνει την επιτήρηση και την καταστολή σε περιόδους «κρίσης» (βλ., π.χ., περίοδο COVID και πιο πρόσφατα ενόψει ρατσιστικών επιθέσεων στη Λευκωσία). «Η αδελφή του κράτους είναι πάντα η βία», παντός είδους βία: στους δρόμους, στα κέντρα «φιλοξενίας», στα οδοφράγματα, στις φυλακές και τα κρατητήρια, στα γήπεδα.
Την πρόσφατη ιστορία της χώρας, η οποία, ενώ βιώνει ακόμα τις συνέπειες της εθνικιστικής βίας, βλέπει την ελληνοκυπριακή κοινότητα να γίνεται σταδιακά το τέρας που φοβάται, να ψάχνει εχθρούς απέναντι ενώ το αυγό το οποίο ζέσταινε έχει ήδη σπάσει.
Το εκπαιδευτικό σύστημα στο οποίο τα παιδιά φοιτούν για τουλάχιστον 13 χρόνια.
Θυμίζουν φυλακές τα περισσότερα σχολεία; Πόσο λόγο έχουν οι μαθητές/ριες στα θέματα που τα αφορούν; Πόση πατριαρχική και ομοφοβική ρητορική, πόση μισαλλόδοξη και εθνικιστική προπαγάνδα με στόχο την «καθυπόταξη» του «εχθρού» ακούει και αναγκάζεταινα αναπαράγει ένα παιδί κατά τη σχολική του ζωή;
Αν τα παιδιά, όπως διαβάζουμε συχνά, είναι «ο καθρέφτης της κοινωνίας», δεν μπορούν κάποιοι να τα στήνουν στον τοίχο, αν τουλάχιστον δεν στήσουν πρώτα κάποιους άλλους, ίσως και τους εαυτούς τους.
Τα παραπάνω δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιούνται ως άλλοθι για τηνανοχή παραβιαστικών συμπεριφορών και την τήρηση ίσων αποστάσεων μεταξύ θυμάτων και θυτών, έστω κι αν οι τελευταίοι είναι κι αυτοί παιδιά. Είναι ελάχιστη υποχρέωση του σχολείου να θέτει ξεκάθαρα τα όρια μεταξύ αποδεκτών και μη αποδεκτών συμπεριφορών και να προστατεύει και να στηρίζει όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας που υφίστανται οποιασδήποτε μορφής βία.
Αναγνωρίζουμε ότι η βία στα σχολεία, όπως και αλλού, είναι δομικό στοιχείο του συστήματος όπου ζούμε και το οποίο θέλουμε να ανατρέψουμε, κι επομένως δεν μπορεί να λυθεί απλώς με κάποια εκπαιδευτικά σεμινάρια και επιφανειακές εκστρατείες πρόληψης. Είναι πεποίθησή μας, όμως, πως ο δρόμος για μια κοινωνία σεβασμού και αλληλεγγύης μπορεί όντως να ξεκινήσει από τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς, φτάνει να αποφασίσουν να σπάσουν τον καθρέφτη μέσα στον οποίο έχουν εγκλωβιστεί.
